تجارب معلمان ابتدایی از درس پژوهشی: دلالت هایی برای رهبری برنامه درسی

جمال سلیمی؛ مهدی محمدی لعل آبادی؛ علی امینی باغ

دوره 6، شماره 18 ، فروردین 1404، ، صفحه 157-183

https://doi.org/10.22054/qric.2025.84276.402

چکیده
  در پژوهش حاضر، تجارب زیسته معلمان از انجام درس‌پژوهی و پیامدهای آن برای مدیریت برنامه درسی مورد واکاوی قرار گرفت. رویکرد پژوهش، کیفی و مبتنی بر پدیدارشناسی توصیفی بود. جامعه پژوهش شامل معلمان مقطع ابتدایی شهرستان کرمانشاه در سال تحصیلی 403-402 بود که تجربه عملی درس‌پژوهی داشتند. شرکت‌کنندگان بر اساس نمونه‌گیری هدفمند و روش گلوله‌برفی ...  بیشتر

مطالعه کیفی پیامدهای برنامه‌درسی پاسخگو در آموزش عالی (مطالعه موردی: رشته علوم تربیتی)

محمدحسن حسنی؛ هایده عاشوری؛ فاطمه احمدبیگی؛ مرضیه رمضانی

دوره 5، شماره 17 ، دی 1403، ، صفحه 113-152

https://doi.org/10.22054/qric.2025.84414.405

چکیده
  هدف اصلی پژوهش حاضر مطالعه کیفی پیامدهای برنامه درسی پاسخگو در دوره کارشناسی علوم تربیتی است. برای نیل به این مقصود، پژوهشگر از روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل محتوا استفاده نمود. مشارکت‌کنندگان پژوهش اعضای هیأت علمی متخصص و صاحبنظر در حوزه برنامه‌ریزی درسی و خبرگان حوزه برنامه‌ریزی آموزش عالی و دانشگاه بودند که از این میان، 18 نفر به ...  بیشتر

الگوی برنامه درسی آموزش بورس به دانش آموزان دوره دوم متوسطه

میثم عجم؛ محمد اکبری بورنگ

دوره 5، شماره 15 ، تیر 1403، ، صفحه 1-24

https://doi.org/10.22054/qric.2025.61546.332

چکیده
  بورس اوراق بهادار یک بازار متشکل و رسمی سرمایه است و از جمله بازار های معاملاتی است که نقش به سزایی در رشد اقتصادی دارد. دانش آموزان می توانند با طی کردن مراحل آموزش بورس در زمینه های مختلف با خاطری آسوده به سرمایه گذاری بپردازند. در این پژوهش پس از بیان اهداف طراحی برنامه درسی آموزش بورس به بیان تاریخچه و تعریف بورس پرداختیم و به تحلیل ...  بیشتر

کدام دانش ارزشمند‌تر است؟ بررسی و مقایسه‌ی دانش ارزشمند از منظر دو ایدئولوژی کارآیی اجتماعی و بازسازی اجتماعی

آرش ابراهیم‌زاده

دوره 5، شماره 15 ، تیر 1403، ، صفحه 25-55

https://doi.org/10.22054/qric.2025.72657.364

چکیده
  این پژوهش با هدف بررسی دانش ارزشمند برنامه درسی از منظر دو ایدئولوژی کارایی اجتماعی و بازسازی اجتماعی که همواره در تقابل تاریخی با یکدیگر قرار داشته‌اند، پرداخته است. روش پژوهش حاضر اسنادی _ کتابخانه‌ای و از نوع تحلیلی_توصیفی بوده است. روش گردآوری داده‌ها از طریق تحلیل متن و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق تحلیل محتوا بوده است. ...  بیشتر

تحلیل رویکردهای بومی سازی برنامه های درسی علوم انسانی در نظام آموزش عالی

سولماز نورآبادی؛ یداله اسفندیاری

دوره 5، شماره 15 ، تیر 1403، ، صفحه 91-119

https://doi.org/10.22054/qric.2025.37675.249

چکیده
  با وجود اینکه فرهنگ و تمدن ایرانی از کامل‌ترین و بالاترین مرتبه تعالیم الهی نشأت می‌گیرد، نظام آموزشی بخصوص نظام دانشگاهی نتوانسته مدل مناسبی در برنامه‌های درسی ارائه دهد که با شرایط فرهنگی در سراسر کشور متناسب باشد. حال این سؤال مطرح است که «برای داشتن تعلیم و تربیتی با نگاه بومی بخصوص در برنامه‌های درسی علوم انسانی نظام دانشگاهی ...  بیشتر

واکاوی نظریه های پیش برنده بومی سازی برنامه های درسی و تعیین جهت گیری منتخب

شیوا جلایری لایین

دوره 5، شماره 14 ، فروردین 1403، ، صفحه 33-71

https://doi.org/10.22054/qric.2024.52322.295

چکیده
  این تحقیق با هدف بررسی رویکردها و نظریه های حمایت کننده از فرهنگ بومی انجام شد. در این راستا  ابتدا کلیه پژوهش ها و اسناد با استفاده از  روش مرور سیستماتیک شناسایی شده و  سپس مورد  تحلیل محتوای کیفی قرار گرفتند. نتایج نشان داده که سه دسته رویکرد در مبانی نظری به عنوان عوامل پیش برنده و حمایت کننده از بومی سازی برنامه های درسی ...  بیشتر

رابطه برنامه درسی و تدریس:دیدگاه آنتروپی

لیلا حبیبی

دوره 5، شماره 14 ، فروردین 1403، ، صفحه 103-121

https://doi.org/10.22054/qric.2024.42895.266

چکیده
  تتدریس به عنوان یک رویکرد هنری زیباشناسانه، مربیان را قادر می‌سازد تا با مجموعه ای از اقدامات عملی که مبننی بر قضاوت های فردی ناوابسته به نظم از پیش تعیین شده است در موقعیت های پیچیده کلاسی مانند یک هنرمند ظاهر شوند. در واقع هدف اصلی این پژوهش بهره‌گیری از سه اصطلاح اساسی درعلم (سیستم، آنتروپی و پلی‌مورفیسم) به منظور تحلیل دو موضوع ...  بیشتر

شناسایی دلالت های حکمت بازنگری علوم انسانی بر پایه آینده پژوهی به شیوه فراترکیب

فرهاد شفیع پورمطلق؛ هانیه ملکی

دوره 4، شماره 13 ، دی 1402، ، صفحه 40-71

https://doi.org/10.22054/qric.2023.61114.331

چکیده
  عدم کارآمدی برنامه های درسی علوم انسانی برای دانشجویان، مهمترین توجیه بازنگری آنهاست زیرا رشته های فعلی برای آینده ای که دانشجویان به آن ورود پیدا می کنند، از کارآمدی چندانی برخوردار نیست. در پژوهش حاضر ، دلالت های مبتنی بر یافته های مقالات علمی، با هم ترکیب شدند. روش پژوهش حاضر، شناسایی دلالت های حکمت بازنگری برنامه های درسی علوم ...  بیشتر

شاخص های کیفی یکپارچگی دانش در برنامه درسی؛ مطالعه موردی : تحلیل محتوای علوم تجربی دوره ابتدایی

طیبه اکبری پویانی؛ علی ستاری؛ سید یاسر حکیمی

دوره 4، شماره 13 ، دی 1402، ، صفحه 174-213

https://doi.org/10.22054/qric.2023.69607.352

چکیده
  هدف از تحقیق حاضر قابل ارزیابی نمودن دیدگاه یکپارچگی دانش در برنامه درسی و بهره بردن از فواید آموزشی و تربیتی آن است؛ لذا از همه دیدگاه های علمی، فلسفی و دینی در تعیین معیارها استفاده شده است. در این مقاله اصول اساسی وحدت علوم بر اساس انطباق با اسناد بالادستی تعلیم و تربیت کشور و همسو با دیدگاه توحیدی مورد نظر قرار گرفته است. روش تحقیق ...  بیشتر

ارائه الگوی مطلوب برنامه درسی مطالعات اجتماعی براساس رویکرد نظریه سازنده گرایی اجتماعی

زهرا ابوالحسنی؛ محمد جوادی پور

دوره 4، شماره 12 ، مهر 1402، ، صفحه 62-85

https://doi.org/10.22054/qric.2023.35648.239

چکیده
  هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبار یابی الگوی مطلوب برنامه درسی مطالعات اجتماعی مقطع متوسطه اول با توجه به رویکرد سازنده گرایی بود. روش مورد نظر تحلیل محتوای کیفی است. ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ الگوی ﻣﻄﻠﻮب از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮی مطالعات اجتماعی ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ به دست آوردن ﺗﺼﻮﻳﺮی از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد، ﺗﻼش ﺷﺪ ﺑﺎ بهره‌گیری ...  بیشتر

بررسی و تحلیل موضوعات "اجتماعی" در مقالات علمی حوزۀ برنامه درسی

غلامرضا یاددگارزاده؛ ابوالفضل آقابابا

دوره 4، شماره 11 ، تیر 1402، ، صفحه 6-33

https://doi.org/10.22054/qric.2023.62041.337

چکیده
  هدف مطالعه حاضر بررسی و تحلیل موضوعات "اجتماعی" در مقالات منتشر شده در مجلات علمی حوزۀ برنامه درسی است. برای تحلیل مقالات از روش سنتز پژوهی استفاده شده و ملاک انتخاب مقالات برای بررسی درج دو مفهوم "اجتماعی" و "برنامه درسی" در عنوان بوده است که بر این اساس 29 مقاله مورد مطالعه قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد استفاده از موضوعات اجتماعی و ترکیب ...  بیشتر

حضور انواع برنامه درسی مغفول در دوره ابتدایی: مطالعه ترکیبی

پریسا زارع؛ رحمت اله مرزوقی

دوره 4، شماره 10 ، فروردین 1402، ، صفحه 164-186

https://doi.org/10.22054/qric.2023.59577.317

چکیده
  هدف این پژوهش، شناسایی برنامه‌ درسی مغفول از دیدگاه معلمان دوره ابتدایی با استفاده از روش تحقیق ترکیبی تبیینی متوالی و از نوع پیگیری نتایج بود. ابتدا بر اساس الگوی اعتباریافته برنامه درسی نال (مرزوقی و همکاران، 1396)، مقیاس برنامه درسی مغفول طراحی و اعتباریابی گردید. مقیاس مذکور به روش توصیفی پیمایشی، در بین معلمان ابتدایی مدارس سراسر ...  بیشتر

برنامه درسی قبل از تولد، گامی محکم برای شروع

یعقوب عزیزی

دوره 3، شماره 9 ، اسفند 1396، ، صفحه 82-109

https://doi.org/10.22054/qric.2018.9678

چکیده
  معانی نهفته در برداشت های مختلف از برنامه درسی، نوعی تحول و پیشرفت مفهومی است. در هر لحظه برداشت، دیدگاه و نظر پیشرفته تری از این حوزه مطرح و معرفی می گردد که برداشت های قبلی را تحت شعاع قرار می دهد، این نوشتار با رویکرد سنتزپژوهی عرصه جدید و مغفولی از تفکر و پژوهش درقلمرو برنامه درسی، یعنی برنامه درسی قبل از تولد را نشان می دهد، در این ...  بیشتر

آسیب‌شناسی برنامه درسی دوره‌های آموزش ضمن خدمت کارکنان دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری بر اساس الگوی (ADDIE) (مطالعه آمیخته تشریحی)

بهروز رحیمی؛ محسن طالب زاده؛ داریوش مهری

دوره 3، شماره 8 ، مهر 1396، ، صفحه 149-201

https://doi.org/10.22054/qric.2019.31920.218

چکیده
  هدف پژوهش حاضر آسیب‌شناسی برنامه درسی دوره‌های آموزش نظام آموزش عالی بر اساس الگوی (ADDIE) بود. روش پژوهش ازلحاظ هدف جز تحقیقات کاربردی و ازنظر گرداوری داده‌ها جز پژوهش ترکیبی از نوع آمیخته تشریحی بود. جامعه آماری در بخش کمی، شامل کارشناسان، مدرسان و کارکنان شرکت‌کننده در دوره‌های آموزش ضمن خدمت بودند که از بین آن‌ها 91 نفر به‌عنوان ...  بیشتر

مطالعه تطبیقی برنامه درسی آموزش تاریخ دوره متوسطه دوم در ایران با چند کشور جهان (انگلستان،پاکستان،هندوستان)

غلامعلی احمدی؛ طاهره احمدی

دوره 3، شماره 7 ، تیر 1396، ، صفحه 38-65

https://doi.org/10.22054/qric.2019.25970.180

چکیده
  هدف از این پژوهش مقایسه برنامه درسی آموزش تاریخ دوره متوسطه دوم در ایران با برنامه درسی آموزش تاریخ دوره متوسطه دوم در کشورهای، انگلستان ،پاکستان و هندوستان با روش تطبیقی و به کمک الگوی بردی از یک طرف و روش توصیفی –تحلیلی از طرف دیگر، در جهت ارائه راهکارهایی برای بهبود آموزش تاریخ در ایران بوده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد ...  بیشتر

تأثیرمؤلفه‌های برنامه درسی پنهان بر تربیت دینی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه

جمیله علم الهدی؛ محبوبه رضائی دیگه سرایی؛ بابک یاری

دوره 3، شماره 7 ، تیر 1396، ، صفحه 90-121

https://doi.org/10.22054/qric.2018.15707.105

چکیده
  با عنایت به اهمیت برنامه درسی پنهان در مراکز آموزشی، این مقاله درصدد است، چگونگی اثرگذاری مؤلفه‌های برنامه درسی پنهان (معلم، دانش‌آموز، روش تدریس، مکان‌فیزیکی،قوانین‌ومقررات‌ مدرسه)را بر تربیت دینی دانش‌آموزان دختر متوسطه شهرستان تالش در سال تحصیلی 92-1391 مورد بحث و بررسی قرار دهد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با تلفیقی از روش‌های ...  بیشتر

تبیین و تحلیل عناصر و مولفه های برنامه درسی عمل فکورانه(عمل گرای شوابی) براساس منابع و اسناد معتبر علمی

جواد جهان؛ مرزبان ادیب منش؛ محمد پاک سرشت

دوره 3، شماره 6 ، فروردین 1396، ، صفحه 1-42

https://doi.org/10.22054/qric.2018.25099.172

چکیده
  این پژوهش با هدف شناسایی، تبیین و تحلیل عناصر و مؤلفه های برنامه درسی عمل فکورانه و تحلیل آن بر اساس منابع معتبرعلمی انجام شده است. پژوهش در زمره پژوهش های کیفی و روش پژوهش شامل؛ تحلیل محتوای کمی و کیفی است. جامعه پژوهش، شامل کلیه ی اسناد و منابع معتبر علمی حوزه برنامه درسی عمل فکورانه و نمونه با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، از ...  بیشتر

به ‏گزینی دانش بومی در بومی‏سازی برنامه‏ های درسی با توجه به آموزه‏ های تربیتی رضوی(ع)

صادق زارع صفت

دوره 3، شماره 6 ، فروردین 1396، ، صفحه 43-70

https://doi.org/10.22054/qric.2018.20288.138

چکیده
  این پژوهش با هدف بررسی نحوه تأثیر دانش بومی در بومی‌سازی برنامه‌های درسی و با تأسی بر فرهنگ رضوی با رویه‌ای تحلیلی-اکتشافی داده‌های خود را استخراج نموده است. لذا بر اساس ماهیت کیفی، مبتنی بر هدف کاربردی و ازلحاظ گردآوری داده‏ها توصیفی– تحلیلی می‏باشد. برنامه‌های درسی را در چارچوبی مبتنی بر هدف، روش، محتوا و ارزشیابی مورد ...  بیشتر

مطالعه برنامه درسی اجرا شده و کسب شده دروس عمومی معارف اسلامی در آموزش عالی با تاکید بر روش آمیخته

عرفانه قاسمپور؛ الهه قاسم پور؛ احمد ملکی پور

دوره 3، شماره 6 ، فروردین 1396، ، صفحه 88-112

https://doi.org/10.22054/qric.2018.14790.87

چکیده
  تحقیق حاضر با عنوان مطالعه برنامه درسی اجرا شده و ادراک شده دروس عمومی معارف اسلامی در پی بررسی میزان تحقق اهداف دروس عمومی معارف اسلامی بوده است. این پژوهش به دو شیوه کمی (از نوع توصیفی) و کیفی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق شامل دو گروه (اساتید و دانشجویان) و نمونه آماری دانشجویان کارشناسی دختر دانشگاه تهران به حجم 270 نفر با استفاده ...  بیشتر

نسبت میان نظریه و عمل از منظر پارادایم های حوزه مطالعاتی برنامه درسی

اعظم زرقانی؛ مقصود امین خندقی؛ بختیار شعبانی ورکی؛ نعمت الله موسی پور

دوره 2، شماره 5 ، بهمن 1395، ، صفحه 67-105

https://doi.org/10.22054/qric.2018.16345.97

چکیده
  هدف اصلی این مقاله، تبیین رابطۀ‌ میان نظریه و عمل از منظر متخصصان اثرگذار و جریان ساز حوزۀ‌ مطالعاتی برنامه درسی است. برای دست‌یابی به این هدف، آراء صاحب‌نظران این حوزۀ‌ تخصصی در باب نسبت میان نظریه و عمل با استفاده از استدلال‌هایی مبتنی بر شواهد، مورد بررسی قرار گرفته است. بر این اساس، نظرات صاحب نظران بنام و مطرح این حوزه، در ...  بیشتر

مطالعه تطبیقی تجارب و طرح‌های عملی دانشگاه‌های پیشرو در تکوین بین‌المللی سازی آموزش و برنامه درسی

احمد ملکی پور؛ عرفانه قاسم پور؛ حسام بشرویه نژاد کریمی

دوره 2، شماره 5 ، بهمن 1395، ، صفحه 143-167

https://doi.org/10.22054/qric.2018.14377.84

چکیده
  هدف پژوهش حاضر مطالعه تطبیقی تجارب و طرح‌های عملی دانشگاه‌های پیشرو در تکوین بین‌المللی سازی آموزش و برنامه درسی است. این پژوهش یک پیمایش تطبیقی است، که با استفاده از روش پژوهش تحلیلی اسنادی با رویکرد تطبیقی و نیز الگو توافق و تفاوت استورت میل انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش دانشگاه های پیشرو و موفق در عرصه بین المللی سازی آموزش ...  بیشتر

طراحی الگوی اقتضایی برنامه درسی با انطباق بر دیدگاه آیزنر، هرسی و بلانچارد

حسین زینلی پور؛ سمیه زارع؛ یعقوب رییسی اهوان

دوره 2، شماره 5 ، بهمن 1395، ، صفحه 169-198

https://doi.org/10.22054/qric.2018.25118.173

چکیده
  هدف اصلی این پژوهش، طراحی الگوی اقتضایی برنامه درسی است، برای این منظور، با استفاده از روش تحلیلی– استنتاجی، سه هدف را دنبال می کند: 1- بررسی دیدگاه آیزنر در زمینه نقش معلم در فرایند برنامه درسی 2- بررسی نظریه رهبری وضعی هرسی و بلانچارد 3- طراحی الگوی اقتضایی برنامه درسی با انطباق بر دیدگاه آیزنر و نظریه رهبری وضعی هرسی و بلانچارد؛ آیزنر ...  بیشتر

بررسی مبانی نظری اندیشه‌های آیزنر و دلالت‌های تربیتی آن: با نقدی بر نظرات وی

مرضیه دهقانی؛ ابوالفضل غفاری

دوره 1، شماره 4 ، آبان 1395، ، صفحه 1-20

https://doi.org/10.22054/qric.2016.7491

چکیده
  هدف اصلی پژِوهش حاضر بررسی مبانی نظری اندیشه های آیزنر ، یکی از متخصصان و صاحب نظران برجستۀ رشته برنامه ریزی درسی می‌باشد .در این راستا پس از اشاره‌ای مختصر به محورهای اصلی نظرات آیزنر، مبانی نظری اندیشه‌های وی و پیامدهای آن مورد بررسی قرار گرفته است. سپس ضمن نقد برخی از اندیشه‌های وی تلاش شده تا با استفاده از روش تحلیلی- اسنادی ، ...  بیشتر

بازنگری تجربۀ بین المللی تلفیق در برنامه درسی دندانپزشکی (مبتنی بر نیازهای جامعه) و چگونگی کاربرد آن در ایران

مریم صفرنواده؛ فریبرز محمدی فارسانی؛ احمد جعفری قوام آباد

دوره 1، شماره 4 ، آبان 1395، ، صفحه 56-70

https://doi.org/10.22054/qric.2017.8488.38

چکیده
  هدف این مقاله، بررسی تجربیات تلفیق در برنامه‌درسی دوره دندانپزشکی عمومی در قرن بیست‌و‌یکم در دانشگاه‌های معتبر جهان و بهره‌گیری از آن برای بازنگری برنامه درسی در ایران است. روش پژوهش، کیفی از نوع تحقیق تاریخی است. ابتدا با مطالعات کتابخانه-ای و با تحلیل و تفسیر اطلاعات، انواع تلفیق در برنامه‌درسی دندانپزشکی برخی از دانشگاههای ...  بیشتر

تبیین مولفه های برنامه درسی معنوی با نگاهی به دیدگاه نادینگز

عرفانه قاسم پور؛ احمد ملکی پور؛ صادق زارع‌صفت

دوره 1، شماره 3 ، تیر 1395، ، صفحه 27-51

https://doi.org/10.22054/qric.2016.7072

چکیده
  تربیت معنوی یکی از مهم ترین مسائل آموزشی و تربیتی می باشد. دستیابی به این هدف بزرگ در نهاد آموزش و پرورش، نیازمند نقشه ای است که در ادبیات علوم تربیتی، به آن برنامه درسی می گویند. شناسایی عناصر برنامة درسی معنوی، که هدف اصلی تحقیق می باشد، می تواند نیل به طراحی برنامة درسی جامع در زمینه تربیت معنوی را فراهم سازد. این عناصر شامل اهداف ...  بیشتر