نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

2 عضو هیئت علمی / دانشگاه تهران

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبار یابی الگوی مطلوب برنامه درسی مطالعات اجتماعی مقطع متوسطه اول با توجه به رویکرد سازنده گرایی بود. روش مورد نظر تحلیل محتوای کیفی است. ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ الگوی ﻣﻄﻠﻮب از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮی مطالعات اجتماعی ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ به دست آوردن ﺗﺼﻮﻳﺮی از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮد، ﺗﻼش ﺷﺪ ﺑﺎ بهره‌گیری از ﻧﻈﺮ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن و ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﻣﺮوری ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﺨﺼﺼﻲ، ﺗﺼﻮﻳﺮی از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺷﻮد. ﻟﺬا در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ بهره‌گیری از نمونه‌گیری هدفمند با استفاده از اﺳﻨﺎد و ﻣﺪارک و ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ از طریق مصاحبه ﺑﺎ 12 نفر از ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن برنامه‌ریزی درسی و آموزش مطالعات اجتماعی؛ زمینه شناسایی ﻋﻨﺎﺻﺮ آﻣﻮزش مطالعات اجتماعی اﻟﮕﻮی ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ درسی مطالعات اجتماعی دوره متوسطه اول ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪ. نتایج بدست آمده بدین صورت مطرح شده که عناصر نه گانه برنامه درسی تربیت اجتماعی که شامل: اهداف کلی تربیت اجتماعی سازنده گرا، معلم تسهیل گر، ارزشیابی اصیل، محیط یادگیری سازنده دانش، دانش‌آموز فعال در ساخت دانش، تجربه‌های یادگیری، محتوا، جامعه و خانواده، روش‌های یاددهی_ یادگیری است که باید از سه حوزه مبانی برنامه ریزی درسی منطبق با برنامه درسی تربیت علوم اجتماعی سازنده گرا برگرفته‌شده باشد و در انتها با عناصر و رویکرد سازنده گرایی؛ چرخه فرایند تجربه یادگیری سازنده گرا با چهار مرحله (مفاهیم معلم (مفاهیم اولیه ذهن معلم. رویکرد و دیدگاه معلم و محتوا)، ایجاد فرصت یادگیری توسط معلم، ساخت ذهنی دانش‌آموز (ادراک و مفاهیم کسب‌شده توسط دانش‌آموز)، ظهور یادگیری (در خانه، جامعه و مدرسه)) را در پی دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The presentation of the l curriculum pattern for social studies based on the social constructivist theory

نویسندگان [English]

  • zahra abolhasani 1
  • Mohammad Javadipoor 2

1 university of tehran

2 Faculty / Tehran University

چکیده [English]

The purpose of designing and validating research was the optimal model of social studies curriculum of the first high school according to the constructivist approach. The method is descriptive and analytical. In order to identify the optimal model through studying and studying the theoretical foundations of social studies and also obtaining a picture of the current situation, it was tried to use a specialist view, as well as a review of resources and specialized studies, to illustrate the desirable situation of drawing In this stage, using targeted sampling using documents, as well as through an interview with 12 experts in social planning and curriculum planning, the identification of elements Social studies education provided the ideal model for the first level secondary education curriculum. The results of this study suggest that the nine elements of the curriculum are to be found in the three areas of constructive psychological foundations, in accordance with the lesson of social science education, the field of sociology of social science education and the philosophical field corresponding to the curriculum of constructive social science education Oriented approach and, finally, with elements and constructivist approach, the cycle of learning process results in four stages

کلیدواژه‌ها [English]

  • Model
  • curriculum
  • constructivism
  • design
  • social studies
.
ابراهیم پور کومله، سمیرا.، نادری، عزت‌الله.، سیف نراقی، مریم. (1395). تبیین ویژگی‌ها مطلوب عناصر برنامه درسی مطالعات اجتماعی به‌منظور ارائه الگویی برای ارتقای مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان دبستانی و ارزشیابی آن از دیدگاه متخصصان برنامه درسی و معلمان ذی‌ربط. فصلنامه علمی پژوهشی تدریس پژوهی، 4(3)، 20-2.
احمدی، آمنه. (1392). ویژگی‌ها دانش‌آموزان دورة متوسطه. مجله رشد آموزش، 1، 35-33.
ایزدی، صمد.، صالحی عمران، ابراهیم.، منصوری بککی، سیروس. (1391). بررسی صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان مرد دوره متوسطه شاخه علوم انسانی بر مبنای رویکرد ساخت‌گرایی (موردمطالعه: استان مازندران). مجله مطالعات آموزش و یادگیری، 4(1)،28-1.
باقری، خسرو. (1389). درآمدی بر فلسفه تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران (جلد 2). تهران: علمی و فرهنگی.
برنامه درسی ملی. (1390)، تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی
بهرامی پور، معصومه.، کیان، مرجان.، نیکنام، زهرا. (1395). واکاوی ابعاد برنامه درسی مغفول مطالعات اجتماعی پایه هفتم متوسطه. فصلنامه تعلیم و تربیت، 131، 34-9.
حسنی، محمد.، وجدانی، فاطمه. (1396). تحلیل محتوای کیفی کتاب‌های مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی از منظر تربیت اخلاقی. 12(25)، 29-54.
سیف، علی‌اکبر. (1393). روانشناسی پرورشی نوین: روانشناسی آموزش و یادگیری. نشر دوران: تهران.
فردانش، هاشم. (1387). طبقه‌بندی الگوهای طراحی ساختن گرا بر اساس رویکردهای یادگیری و تدریس. مطالعات تربیتی و روان‌شناسی، 9(2)، 21-5.
فزونی‌شره جینی، رضا.، پیری، موسی.، اسدیان، سیروس. (1395). چالش‌های برنامه درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی در تربیت شهروند اجتماعی بر اساس مدل تایلر. دو فصلنامه نظریه و عمل،4(7)، 55-80.
فلاحیان، ناهید. (1387). راهنمای برنامه درسی مطالعات اجتماعی. تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.
کشاورز، سوسن.، باقری، خسرو. (1393). اهداف برنامه درسی مطالعات اجتماعی متناظر با مبانی فلسفی سازگار با آموزه‌های دینی اسلام و دلالت‌های آن در عرصه عناصر برنامه درسی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران. 9(36)، 30-5.
مایزر، چت. (1394). آموزش تفکر انتقادی (ترجمه: خدایار ابیلی). تهران: سمت.
محمودی بردرزردی، سعید.، فتحی آذر، اسکندر.، محمودی، فیروز.، بدری گرگری، رحیم. (1396). طراحی الگوی آموزشی مبتنی بر پرسش و پاسخ برای درس مطالعات اجتماعی و بررسی اثربخشی آن بر درک مفاهیم و تفکر انتقادی دانش‌آموزان. فصلنامه علمی، پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسان، 7(3)، 34-1.
میکائیلی، علی.، معتمدی، وحید. (1395). تحلیل محتوای کتاب‌های مطالعات اجتماعی و جغرافیای دوره متوسطه اول بر اساس مؤلفه‌های آموزش جهانی. فصلنامه پژوهش و خانواده، 31، 26-7.
هاشمی، سید ضیاء.، قربانعلی زاده، مژده. (1393). هویت ملی در کتب مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی. فصلنامه مطالعات ملی، 15(4)، 71-50.
وفایی، رضا.، فضل الهی قمشی، سیف اله.، طالعی فرد، احمد. (1396). بررسی میزان توجه به ساحت‌های شش‌گانه تربیت سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش در کتاب‌های درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی. فصلنامه کاربردی مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 2(2)، 154-131.
یادگار زاده، غلامرضا.، پرند، کوروش.،  بهرامی، آرش. (1387). تأملی بر کاربرد نظریه یادگیری ساختن گرایی در آموزش عالی، ماهنامه مهندسی فرهنگی، 3(24 و 23)،83-72.
یاوری، زهرا.، کشتی آرا، نرگس.، احمدی، غلام‌رضا. (1392). تـدوین اهـداف برنامـة درسی دورة متوسطه با تأکید بر تربیت شهروندی، فصلنامة علمی ـ پژوهشی رهیـافتی نـو در مدیریت آموزشی.1(4)،