نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مازندران ساری خیابان دخانیات کوچه شهید نوذری(کوی اتحاد) کوچه‌ی شهید جولایی‌نژاد نبش کوچه‌ی ایثار

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی دانش ارزشمند برنامه درسی از منظر دو ایدئولوژی کارایی اجتماعی و بازسازی اجتماعی که همواره در تقابل تاریخی با یکدیگر قرار داشته‌اند، پرداخته است. روش پژوهش حاضر اسنادی _ کتابخانه‌ای و از نوع تحلیلی_توصیفی بوده است. روش گردآوری داده‌ها از طریق تحلیل متن و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق تحلیل محتوا بوده است. دانش در برنامه درسی کارایی اجتماعی، از نوع دانش تجربی و مربوط به گروه خواص و نخبگان بوده که مبتنی بر عقلانیت فنی و خلاقیت، پیشرفت، فردمحور(اصالت فرد)، فرآیندمحور، حال‌نگر و گذشته‌نگر، حافظ وضع موجود، مبتنی بر فرهنگ تولید و مصرف(عرضه و تقاضا)، تخصص‌محور و به ‌دنبال باز‌تولید فرهنگی است. این دانش از این منظر عامه‌پسند است که علائق عمومی در برنامه درسی تنها باعث افزایش آگاهی فراگیران درباره چرخه‌ی تولید، مصرف و زندگی روزمره می‌شود و همبستگی عمومی را تقویت و زندگی روزمره را می‌چرخاند. دانش در برنامه درسی ایدئولوژی‌ بازسازی اجتماعی و مکاتب برخاسته از آن نظیر مکتب فرانکفورت، جامعه‌محور(اصالت اجتماعی)، نتیجه‌محور، آینده‌نگر، تحول‌گرا، انقلابی و حادثه‌ساز است. هر یک از این دو ایدئولوژی به اقتضای شرایط زمانی و مکانی مورد نظر و موردنیاز خود می‌توانند به‌گونه‌ای موفقیت‌آمیز عمل کنند. اگر به‌دنبال حفظ وضعیت موجود، انتقال فرهنگ به نسل بعدی(باز‌تولید فرهنگی) و جامعه‌پذیری کودکان و البته پیشرفت اقتصادی و رفاه جامعه هستیم، می‌توانیم از دانش ایدئولوژی کارایی اجتماعی برنامه‌ی درسی بهره ببریم در حالی که اگر به‌دنبال بازسازی فرهنگی بجای بازتولید فرهنگی، تحول در جامعه، خودآگاهی فردی هستیم، می‌توانیم از دانش بازسازی اجتماعی استفاده نماییم.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Which knowledge is more valuable? Examining and comparing valuable knowledge from the perspective of two ideologies of social efficiency and social reconstruction

نویسنده [English]

  • Arash Ebrahimzadeh

مازندران ساری خیابان دخانیات کوچه شهید نوذری(کوی اتحاد) کوچه‌ی شهید جولایی‌نژاد نبش کوچه‌ی ایثار

چکیده [English]

This research aims to investigate the valuable knowledge of the curriculum from the perspective of two ideologies of social efficiency and social reconstruction, which have always been in historical conflict with each other. The method of the current research was documentary-library and analytical-descriptive. The data collection method was through text analysis and the data analysis method was through content analysis. The knowledge in the curriculum of social efficiency is of the type of experimental knowledge and related to the group of properties and elites, which is based on technical rationality and creativity, progress, person-oriented (individual originality), process-oriented, current and retrospective, preserving the status quo, based on production culture and Consumption (supply and demand) is specialized and seeks cultural reproduction. This knowledge is popular from the point of view that public interests in the curriculum only increases the awareness of learners about the cycle of production, consumption and daily life, and strengthens public solidarity and rotates daily life. Knowledge in the curriculum of the ideology of social reconstruction and the schools that arose from it, such as the Frankfurt school, is community-oriented (social authenticity), result-oriented, forward-looking, transformative, revolutionary, and event-creating. Each of these two ideologies can work successfully according to the desired and needed time and place conditions

کلیدواژه‌ها [English]

  • Valuable knowledge
  • curriculum
  • social efficiency
  • social reconstruction

آربلاستر، آنتونی، 1367،  ظهور و سقوط لیبرالیسم غرب، ترجمه عباس مخبر، تهران، مرکز.

آسولیوان،‌ نوئل( ویراستار) ، 1388،  نظریه سیاسی در گذار، ترجمه حسن آب نیکی، تهران، کویر.

اسکایرو، مایکل، نظریه‌های برنامه درسی (ایدئولوژی‌های برنامه درسی)، ترجمه محسن فرمهینی فراهانی، رضا رافتی، تهران،1391،تهران،آییژ.

بشیریه، حسین، ۱۳۷۸، تاریخ اندیشه سیاسی در قرن بیستم، تهران، نشر نی، ج ۲.

خاکی، غلامرضا، 1393، روش تحقیق با رویکرد پایان‌نامه نویسی، تهران، انتشارات فوژان.

خنیفر،حسین و مسلمی،ناهید، 1398، اصول و مبانی روش‌های پژوهش کیفی، جلد اول،تهران،نگاه دانش.

خنیفر،حسین و مسلمی،ناهید، 1398، اصول و مبانی روش‌های پژوهش کیفی، جلد دوم،تهران،نگاه دانش.

سندل، مایکل، 1374، لیبرالیسم و منتقدان آن،  ترجمه احمد تدین، تهران، شرکت انتشارات علمی فرهنگی.

فتحی واجارگاه، کوروش، 1399، هویت‌های برناه درسی، تهران، آییژ.

شریفیان، فریدون، 1391، نوع شناسی نظریه‌های برنامه درسی، اصفهان، آموخته

قادری، مصطفی،1388، نظریه‌ی انتقادی تعلیم و تربیت(نقد برنامه‌ی درسی مدرنیته و سرمایه‌داری متاخر)، تهران، یادواره کتاب.

کلوسکو، جرج،‌۱۳۹۲، تاریخ فلسفه سیاسی ( از ماکیاولی تا منتسکیو) ، ترجمه خشایار دیهیمی، تهران، نی.

کرس‌ول، جان. دبلیو،2014، طرح پژوهش(رویکردهای کمی، کیفی و ترکیبی)، ترجمه علیرضا کیامنش و دانای طوس، تهران، جهاد دانشگاهی.

کریپندورف، کلوس،1383، تحلیل محتوا (مبانی روش شناسی)، ترجمه هوشنگ نایبی، نشر نی.

کونل، راینهارت، 1354، لیبرالیسم، منوچهر فکری ارشاد، تهران، توس.

گال، مردیت؛ و همکاران، 1384، روشهای تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی، جلد یک و دو، ترجمه نصر و همکاران، تهران، سمت.

گوتک، جرالد.ال،1394، مکاتب فلسفی و آراء تربیتی، ترجمه دکتر محمد جعفر پاک‌سرشت، تهران، سمت.

گوتیه؛ کلرمون، تاردیف؛موریس،1394، پداگوژی(علم و هنر یاددهی از دوران باستان تا به امروز)، ترجمه فریده مشایخ، تهران، سمت.

لسناف، مایکل، ایچ، 1385، فیلسوفان سیاسی قرن بیستم، ترجمه خشایار دیهیمی، تهران، نشر ماهی.

محقر، ملکی؛ ‌محمد‌حسن، افشاری و سیاهکالی‌مرادی، ‌جواد. (2010). به کارگیری فرایند تحلیل شبکه ای برای شناسایی ریسک رفتارهای خطا در سیستم های کاری. مدیریت فرهنگ سازمانی22(8), 5-20.‎

ملکی، حسن، 1398، برنامه‌ریزی درسی(راهنمای عمل)، تهران، نشر پیام اندیشه.

ملکی، حسن، 1399، نظریه فطرت‌گرایی توحیدی در برنامه درسی، تهران، انتشارات مدرسه.

مهرمحمدی، محمود و همکاران، 1399، برنامه درسی؛ نظرگاهها، رویکردها و چشم‌اندازها، تهران، سمت.

همپتن، جین، ۱۳۸۰، فلسفه سیاسی، ترجمه خشایار دیهیمی، تهران، نشر نی.