نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه شاهد

2 دانشگاه شاهد

چکیده

با وجود اینکه فرهنگ و تمدن ایرانی از کامل‌ترین و بالاترین مرتبه تعالیم الهی نشأت می‌گیرد، نظام آموزشی بخصوص نظام دانشگاهی نتوانسته مدل مناسبی در برنامه‌های درسی ارائه دهد که با شرایط فرهنگی در سراسر کشور متناسب باشد. حال این سؤال مطرح است که «برای داشتن تعلیم و تربیتی با نگاه بومی بخصوص در برنامه‌های درسی علوم انسانی نظام دانشگاهی کشور، بکارکیری چه رویکردی مناسب است»؟ جهت دستیابی به پاسخی برای این سؤال، از روش توصیفی- تحلیلی بهره گرفته و تمام منابع در دسترس داخلی و خارجی مرتبط با موضوع مطالعه شد. یافته‌ها حاکی از آن است که برای تحول در برنامه درسی علوم انسانی در نظام دانشگاهی، لازم است در برنامه ریزی درسی علاوه بر بکاربستن تجربیات دیگر کشورها، از فرهنگ و تمدن غنی خود، بهره مند شده و حتی گامی فراتر نهاده و یک الگوی برخاسته از فرهنگ و تمدن خود به جهانیان معرفی کند. نتایج نشان داد بایستی به گونه ای برنامه ریزی درسی علوم انسانی در نظام دانشگاهی انجام شود که ضمن توجه و رشد دانش بومی، از همراهی دانش جهانی هم بهره گرفته شود. در حقیقت یک رشد دوطرفه، که هم از میراث فرهنگ غنی مان حفاظت کرده و هم به اوج قله های دانش جهانی دست یافت. این امر با استفاده از تئوری درخت در جهت گسترش دانش محلی خود در بستر جهانی شدن می تواند امکانپذیر باشد و ضروری است متخصصان و برنامه ریزان علوم انسانی در نظام دانشگاهی کشور به این نکته مهم توجه داشته باشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Paradox of Globalization and Remaining Local; Analysis of Approaches to Localizing Humanities Curricula in Higher Educational System

نویسندگان [English]

  • soolmaz nourabadi 1
  • Yadllah Esfandyari 2

1 Assistant Professor- Shahed Univercity

2 Shahed.acc

چکیده [English]

Iranian culture and civilization originate from the most complete and highest level of divine teachings, the educational system, especially the university system, even though has not been able to provide a suitable model in curricula that is appropriate to the cultural conditions throughout the country. Now the question is raised that: What approach is appropriate to use in order to have education with a local perspective, especially in humanities curricula of academic system?" In order to answer to this question, a descriptive-analytical method was used, and all available resources were studied that related to the subject. The findings indicate that to transform the humanities curriculum in university system, it is necessary to benefit from its own rich culture and civilization in curriculum planning, in addition to applying the experiences of other countries. Even take a step further and introduce a model arising from its own culture and civilization to the world. The results showed that the humanities curriculum planning in academic system should be carried out in a way that, while paying attention to and developing local knowledge, also taken advantage of accompaniment of global knowledge. In fact, a two-way development, which both protected our rich cultural heritage and reached the pinnacle of global knowledge. This can be possible by using the tree theory to expand our local knowledge in the context of globalization, and it is necessary for humanities experts and planners in Iran's academic system to pay attention to this important point.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Localization
  • Curriculum
  • Globalization
  • Humanities
  • Academic System
قرآن کریم
امین خندقی، مقصود؛ حجازی، زهرا (1395). بررسی ضرورت اسلامی‍سازی علوم و استلزامات مرتبط با آن در حوزه آموزش عالی. اولین همایش ملی بومیسازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
ایران‍زاده، سلیمان (1384). جهانی شدن وتحولات استراتژیک در مدیریت و سازمان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
بازرگان، عباس (1394). استانداردهای آموزش عالی: از آرمان تا واقعیت، فصلنامه نامه آموزش عالی، سال هشتم، شماره 30، 23-11 .
برزگر، ابراهیم ( 1388). کاربرد رهیافت بومی‍سازی کتب درسی علوم انسانی: با تأکید بر علوم سیاسی. عیار. 22، 73-91.
حجازی، زهرا؛ امین خندقی، مقصود و قندیلی، سید جواد (1395). غفلت از دانش برنامه‍ریزی درسی در طراحی دوره‍های آموزشی علوم انسانی اسلامی. اولین همایش ملی بومیسازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
حسینی بیدخت، محسن؛ حسین‍پور، سهیلا (1389). همایش منطقهای بومیسازی مدل پیشرفت آموزش عالی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج. 54-66.
خادمی، محسن؛ زینعلی، فاطمه (1395). بررسی تأثیر ساختارهای سه‌گانه برنامه‌ریزی درسی نظام آموزش و پرورش ایران بر بومی‍سازی برنامه درسی. اولین همایش ملی بومیسازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
جوادی‍پور محمد؛ محمدی‍پویا، سهراب (1395). غفلت از دانش برنامه‍ریزی درسی در طراحی دوره‍های آموزشی علوم انسانی اسلامی. اولین همایش ملی بومیسازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی(1387). نقشه جامع علمی کشور. ویراست دوم. تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
زادشیر، محبوبه؛ عصاره، علیرضا (1395). بومی‍سازی برنامه درسی در تجارب جهانی. اولین همایش ملی بومیسازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
رفیع‍پور، فرامرز (1381). موانع رشد علمی در ایران. تهران: شرکت سهابی انتشار.
سراجی، فرهاد؛ عطاران، محمد؛ نادری، عزت‍الله؛ علی‍عسگری، مجید (1386). طراحی برنامه درسی دانشگاه مجازی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی. دوره دوم، شماره 6 . 95-79.
سند چشم انداز 20ساله ایران در افق 1404هجری شمسی.
فتحی واجارگاه، کورش (1389). اصول برنامهریزی درسی. چاپ هشتم. تهران: انتشارات ایران زمین.
 فتحی واجارگاه، کوروش (1385). برنامهریزی درسی و تدوین طرح درس در آموزش عالی. تهران: انتشارات مؤسسه کوروش چاپ.
فتحی واجارگاه، کورش؛ مؤمنی‌مهمویی، حسین (1387). بررسی نقش عوامل مؤثر بر مشارکت اعضای هیئت علمی در برنامه‍ریزی درسی دانشگاهی. مجله آموزش عالی. شماره1.
قاسم‍پور دهاقانی، علی؛ لیاقت‍دار، محمدجواد؛ جعفری، سیدابراهیم (1390). تحلیلی بر بومی‍سازی و بین‍المللی شدن برنامه درسی دانشگاه‍ها در عصر جهانی شدن. فصلنامه تحقیقات فرهنگی. 15- 10.
کیخا، علیرضا؛ ملکی، حسن (1395). بررسی مبانی نظری و فلسفی الگوی تعادل‍محور در برنامه درسی با نگاه بومی‍سازی. اولین همایش ملی بومیسازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
طاهرپور، محمدشریف؛ عبدلی، افسانه (1400). واکاوی رویکردهای مختلف درباره پیوند جهانی شدن و بومی‌گرایی و دلالت‌های تربیتی آن. راهبرد فرهنگ، 53، 213-183.
مرادی، سید شهاب؛ افراسیابی، زینب خاتون؛ و عصاره علیرضا (1395). مبانی بومی‍سازی برنامه درسی، اولین همایش ملی بومی سازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
مرتضوی، مرتضی (1395). تبیین ویژگی‍های محتوای برنامه درسی مطالعات اجتماعی دوره متوسطه با رویکرد اسلامی- بومی. اولین همایش ملی بومیسازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
ملکی، حسن (1385). برنامه‌ریزی (راهنمای عمل). چاپ هفتم. تهران: انتشارات پیام اندیشه.
منصوری‌گرگر، رحیمه؛ صالحی، اکبر؛ عباسی، عفت (1395). ویژگی‌های برنامه‌های درسی در عصر جهانی شدن و بین‌المللی کردن برنامه درسی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی. 13 (23 )، 13-1 .
نوروززاده، رضا (1395). بازنمایی اثر عوامل مؤثر در بازنگری برنامه درسی دانشگاهی. اولین همایش ملی بومیسازی، برنامه درسی؛ چیستی و چگونگی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
نوذری، محمود (1391). امکان اسلامی‌سازی و بومی‌سازی برنامه درسی رشته علوم تربیتی. راهبرد فرهنگ، شماره نوزدهم، 168-139 .