نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه علوم تربیتی

10.22054/qric.2024.52322.295

چکیده

این تحقیق با هدف بررسی رویکردها و نظریه های حمایت کننده از فرهنگ بومی انجام شد. در این راستا  ابتدا کلیه پژوهش ها و اسناد با استفاده از  روش مرور سیستماتیک شناسایی شده و  سپس مورد  تحلیل محتوای کیفی قرار گرفتند. نتایج نشان داده که سه دسته رویکرد در مبانی نظری به عنوان عوامل پیش برنده و حمایت کننده از بومی سازی برنامه های درسی وجود دارند که یک دسته جنبه تجویزی و توصیفی دارند و بیشتر برای توصیف عناصر برنامه درسی مانند محیط یادگیری، نوع آموزش، نقش دانش آموز و ...دستوالعمل هایی را در این زمینه  ارائه می دهند . دسته دیگر بیشتر نگاه  عدالت بخشی داشته  که  دفاع از حقوق انسانی، عدالت آموزشی و برنامه درسی چند فرهنگی  را سرلوحه رسالت خود قرار می دهند و در قالب نگرشهای نو در برنامه درسی ظاهر  شده اند . دسته دیگر نیز نگاه ایدئولوژی داشته  و برای طراحی برنامه درسی بومی حدود ثغور ها را مشخص نموده است. اما در بحث انتخاب و تطبیق پذیری تئوری منتخب  مشخص شده که تئوری درخت از نظریه چنگ بالاترین مطابقت پذیری را با برنامه درسی بومی در کشور چند قومیتی ایران دارد. لذا این تئوری می تواند به عنوان مبانی نظری پیش برنده و حمایت کننده و همسو با بومی سازی به عنوان تکیه گاه در طراحی الگوهای بومی سازی برنامه های درسی  در ایران کثیرالقوم قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analyzing the driving theories of the localization of curriculum and determining the chosen direction

نویسنده [English]

  • shiva jalayeri laeen

Department of Educational Science

چکیده [English]

This research was conducted with the aim of examining approaches and theories supporting indigenous culture. In this regard, first, all research and documents were identified using a systematic review method and then subjected to qualitative content analysis. The results showed that there are three categories of approaches in theoretical foundations as factors driving and supporting the localization of curricula, one category having a prescriptive and descriptive aspect and providing instructions in this field to describe curriculum elements such as the learning environment, type of education, student role, etc. The other category has a more justice-oriented perspective that puts the defense of human rights, educational justice, and multicultural curriculum at the forefront of its mission and has appeared in the form of new attitudes in the curriculum. The other category has an ideological perspective and has determined the boundaries for designing an indigenous curriculum. However, in the discussion of the selection and adaptability of the selected theory, it has been determined that the tree theory has the highest compatibility with the indigenous curriculum in the multi-ethnic country of Iran. Therefore, this theory can be used as a theoretical basis that promotes and supports localization and is in line with localization as a support in designing localization patterns for curricula in multi-ethnic Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Localization
  • Curriculum
  • Theoretical Foundations
سلامیان، حسن؛ شریعت نژاد کیاسری، رقیه؛ قدوسیان، علی؛ سبحانی، علی محمد (1394) کاربست نظریه‏های یادگیری در برنامه درسی و تدریس، نشر :ایران(ارسطو).
ایران نژاد، منصوره،مجیدی ، ارداون و کیان، مرجان(1394)، طراحی الگوی برنامه درسی به مثابه فرهنگ؛ سازوکاری جهت ارتباط نظریه و عمل تربیتی، سیزدهمین همایش علمی – تخصصی سالانه انجمن مطالعات برنامه درسی ایران، 13.
 آخش، سلمان؛ الماسی، لیلا؛ حسینی، سیده فاطمه و شهیدی، سارا (1395). بررسی جایگاه قومیت در برنامه درسی دوره ابتدایی. چهاردهمین همایش سالانه مطالعات برنامه درسی ایران، فرهنگ برنامه درسی. دانشگاه بوعلی سینا همدان.
جلایری، زینت (1389). میزان اهمیت مؤلفه‌های هویت ملی برای ورود به برنامه درسی دوره ابتدایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد.
حاجی تبار فیروزجائی، محسن و میر عرب رضی، رضا (1396). تحلیل وضعیت موجود بومی‌سازی برنامه درسی در مدارس ابتدایی. اولین همایش چیستی، چرایی و چگونگی بومی‌سازی برنامه درسی1(1).
حمیدی زاده، کتایون، فتحی واجارگاه، کوروش، عارفی، محبوبه و مهران، گلنار (1396). آموزش چندفرهنگی: تحلیل نظامند ادراک معلمان. تدریس پژوهی، 5(2)، 16-1.
رزاقی رباطی، افسانه (1392). مطالعه یافته ها و تجارب نظام آموزشی دیگر کشورها در مورد برنامه درسی چند فرهنگی، همایش ملی آموزش و پرورش چند فرهنگی. انجمن مطالعات برنامه درسی ایران واحد استان آذربایجان غربی.
زینال تاج، فرزانه؛ دهقانی، مرضیه و پاک مهر، حمیده (1393). بررسی مقوله فرهنگ و قومیت در محتوای برنامه‌های درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی. پژوهش‌های برنامه درسی; انجمن مطالعات برنامه درسی ایران، 4(2)، 130-117.
 سیف،علی اکبر(1391).روانشناسی تربیتی. انتشارات: پیام نور.
ﺳﻨﺪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ اﻳﺮان (1388). تهران.
شریف، مصطفی (1389) برنامه درسی، گفتمان نظریه، پژوهش و عمل برنامه نومفهو گرا. انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان.
شریف، مصطفی (1390). برنامه درسی، گفتمان نظریه، پژوهش و عمل برنامه درسی پست‌مدرن. اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی.
شکاری، عباس و مزدائی، خداداد (1388). گونه شناسی تئوری‌های چندگانه در جهانی‌شدن و بومی ماندن برنامه درسی. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، (15)، ص 105.
ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ (1389). ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺼﻮﺑﺎت ﺷﻮرای ﻋﺎﻟﻲ اﻧﻘﻼب ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ از ﺑﺪو ﺗﺎﺳﻴﺲ ﺗﺎﻛﻨﻮن. ﺗﻬﺮان.
صادقی، علیرضا (1391). ویژگی‌ها و ضرورت‌های تدوین برنامه درسی چند فرهنگی در ایران «چالش‌ها و راهبردها». راهبرد فرهنگ، 5(17.18)، 121-93.
صادقی، علیرضا؛ عبدالملکی، صابر و خدارحمی، مریم (1396). تبیین بومی‌سازی تدریس با تأکید بر نقش معلم، اولین همایش چیستی چرایی و چگونگی برمی سازی برنامه درسی، در حال انتشار (1)1.
فتحی واجارگاه، کورش (1383). امکان‌سنجی مشارکت معلمان در فرایند برنامه‌ریزی درسی در نظام آموزش‌وپرورش ایران. نوآوری‌های آموزشی، 3(8).59- 76.
فهیمی، صدیقه و شیخ زاده، مصطفی (1392). بررسی نقش معلمان در برنامه‌ریزی درسی چند فرهنگی از دیدگاه معلمان مطالعات اجتماعی مقطع متوسطه شهرستان ارومیه. همایش ملی آموزش‌وپرورش چند فرهنگی. انجمن مطالعات برنامه درسی ایران واحد استان آذربایجان غربی.
قادری، مصطفی (۱۳۸۷). گفتمان‌های جهانی‌شدن و آینده‌ی برنامه‌های درسی در ایران. هشتمین همایش انجمن مطالعات برنامه درسی، بابلسر، انجمن مطالعات برنامه درسی.
قادری، مصطفی،(1382)،برنامه درسی آرمانی در محیط مجازی برداشتی نو از برنامه درسی،سومین همایش برنامه درسی در عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات،تهران،https://civilica.com/doc/3525
قادری، مصطفی،(1401)،بسترهای فهم برنامه درسی، انتشارات:یادواره کتاب.
قاسم پوردهاقانی، علی و جعفری، سید ابراهیم و لیاقت دار، محمد جواد (1390). تحلیلی بر بومی سازی و بین المللی، شدن برنامه درسی دانشگاه ها در عصر جهانی شدن. تحقیقات فرهنگی، (4) 4، 1-24.
 ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻲ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان.
قران کریم.
کاظم پور، اسماعیل و غفاری، خلیل (1388). ارزشیابی برنامه درسی اجرا شده درس مطالعات اجتماعی آموزش متوسطه شاخه ی نظری، با استفاده از مدل سه بعدی روبیتایل. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 2(3)، 108-89.
 کهون ولارنس(385). از مدرنیسم تا پست مدرنیسم. ترجمه عبدلکریم رشیدیان. تهران:نشر نی.(1954)
محمدی، شیرکوه؛ نقی کمال خرازی، سید علی؛ کاظمی فرد، محمد و پورکریم، جواد (1395). ارائه الگویی برای آموزش چندفرهنگی در نظام آموزش عالی: واکاوی دیدگاه‌های متخصصان این حوزه در ایران. تدریس پژوهی، 4 (1)، 91-65.
مصطفی‌زاده، اسماعیل؛ کشتی آرای، نرگس؛ قلی زاده، آذر و شیخ‌زاده، مصطفی. (1392). تعلیم و تربیت چند فرهنگی، ضرورت و اهمیت آموزش آن در نظام تربیتی ایران، اولین همایش ملی آموزش‌وپرورش چند فرهنگی، ارومیه، انجمن مطالعات برنامه درسی ایران واحد استان آذربایجان غربی.
مکرونی، گلاله و بلندهمتان، کیوان (1393). آموزش چندفرهنگی در کتاب‌های درسی دوره ابتدایی. علوم تربیتی (1) 6، 92-73.
مولا، سمیه و ادیب، یوسف (1396). آموزش و برنامه درسی مبتنی بر محل، اولین همایش چیستی چرایی و چگونگی بومی سازی برنامه درسی، (1)1.
وزارت آﻣﻮزش و ﭘﺮورش (1389). ﺳﻨﺪ ﻣﻠﻲ آﻣﻮزش و ﭘﺮورش. ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺗﺮﺑﻴﺖ رﺳﻤﻲ و ﻋﻤﻮﻣﻲ.