نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادگروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

از جمله دست‌آوردهای مفهومی رشته برنامه درسی، مفهوم برنامه درسی پوچ می‌باشد. مفهومی که توسط آیزنر در سال ۱۹۷۹ برای نخستین بار معرفی و موجب جلب ‌توجه برخی از اندیشمندان رشته برنامه درسی به این شکل از برنامه و ابعاد و تاثیرات آن شده است. هدف تحقیق حاضر واکاوی ابعاد مفهوم برنامه درسی پوچ بر اساس تلاش‌های صورت گرفته از سوی صاحب‌نظران داخلی و خارجی به ‌منظور بسط و گسترش این مفهوم می‌باشد. تحقیق حاضر به روش سنتز پژوهی انجام یافته و سنتز یافته‌ها نشان داد، ابعاد برنامه درسی پوچ که تاکنون به آن‌ها پرداخته شده عبارت است از: نحوه شناسایی برنامه درسی پوچ، علل دچار شدن یک برنامه درسی به پوچی، انواع برنامه درسی پوچ، کارکرد برنامه درسی پوچ، جنس آثار برنامه درسی پوچ و عرصه ای که در آن باید به دنبال برنامه درسی پوچ بود. بر اساس تحلیل و دسته بندی داده ها، در هیچ مورد اختلاف نظری وجود نداشت و تفاوت‌های موجود، ناشی از نگاه عمیق‌تر برخی از صاحب‌نظران به ابعادی از برنامه درسی پوچ است که مورد توجه سایرین واقع نشده است. همچنین به دلیل کمبود منابع و تحلیل های نظری در این حوزه، به نظر می‌رسد این مفهوم نیازمند توجه بیشتر و قدرشناسانه‌تری از سوی صاحب‌نظران می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analyzing the dimensions of the null curriculum

نویسندگان [English]

  • shirin davary 1
  • mahmud mehrmohammadi 2

1 Educational Science Department, Human Science Faculty, Tarbiyat Modarres University, Tehran, Iran

2 Professor of Educational science Department,, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Null curriculum is one of the conceptual achievements of the curriculum, which was introduced by Eisner in 1979 for the first time and has attracted the attention of some curriculum scholars in this form of curriculum and its dimensions and effects. The purpose of this study is to analyze the dimensions of the null curriculum based on the efforts made by experts to develop this concept. The present study was carried out using a synthesis method and the synthesis of the findings showed that the dimensions of the null curriculum that has been discussed so far are: how to identify the null curriculum, the causes that make the curriculum null, the types of null curriculum, the functions of null curriculum, the types of the null curriculum affects and the field in which you should follow the null curriculum. Based on the analysis and categorization of the data, there was no theoretical difference in any of the cases, and the existing differences arise from the deeper insight of some scholars into the dimensions of the null curriculum that was not considered by others. Due to the lack of resources and theoretical analysis in this field, this concept seems to require more and more appreciating attention from experts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Null curriculum
  • Hidden null curriculum
  • Null hidden curriculum
- فتحی واجارگاه، کوروش. (۱۳۹۲). برنامه درسی چیست. تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.
- فتحی واجارگاه، کوروش. (۱۳۹۰). گفتاری درباره برنامه‌های درسی زائد. قابل‌مشاهده در: http://www.kouroshfathi.com/Professor/ReadItem.aspx?itemId=475 تاریخ مشاهده: 05/11/96.
- صفرنواده، مریم.، فتحی واجارگاه، کوروش. (۱۳۸۷). گذری بر مفاهیم و پایه‌های نظری و عملی برنامه درسی Null (مغفول) در آموزش پزشکی. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. سال ۱، شماره ۱: صص ۴۷-۴۰.
- طلایی، ابراهیم.، بزرگ، حمیده. (۱۳۹۴). تبیین ضرورت تربیت اوان کودکی (پیش از دبستان) مبتنی بر سنتز پژوهی شواهد تجربی معاصر. فصلنامه تعلیم و تربیت. شماره ۱۲۲. صص: ۱۱۷-۹۱.
- مارش، کالین جی. (۱۳۹۲). پژوهش تلفیقی، سنتز پژوهی. ترجمه فریده مشایخ و لطفعلی عابدی (۱۹۹۱). در اثر روش‌شناسی مطالعات برنامه درسی، نوشته شورت ترجمه محمود مهرمحمدی و همکاران.
- مهر محمدی، محمود. (۱۳۹3). برنامه درسی پنهان، برنامه درسی پوچ و برنامه درسی پوچ پنهان. در اثر محمود مهرمحمدی و همکاران (گردآورندگان). برنامه درسی: نظرگاه‌ها، رویکردها و چشم‌اندازها. تهران: انتشارات سمت.
- مهرمحمدی، محمود. (۱۳۸۷). غفلت زدایی از ابعاد و مؤلفه‌های برنامه درسی ناگفته (مغفول). سخنرانی ارائه‌شده در دومین نشست ماهیانه انجمن مطالعات برنامه درسی ایران.
- مهر محمدی، محمود. (۱۳۸۱). برنامه درسی پنهان، برنامه درسی پوچ و برنامه درسی پوچ پنهان. در اثر محمود مهرمحمدی و همکاران (گردآورندگان). برنامه درسی: نظرگاه‌ها، رویکردها و چشم‌اندازها. تهران: انتشارات سمت.
- موسی پور، نعمت‌الله. (۱۳۸۷). غفلت زدایی از ابعاد و مؤلفه‌های برنامه درسی ناگفته (مغفول). سخنرانی ارائه‌شده در دومین نشست ماهیانه انجمن مطالعات برنامه درسی ایران.
- نادی راوندی، سمیه. (۱۳۹۶). بررسی و معرفی انواع مطالعات سنتزی/ ترکیبی/ مروری در تحقیقات پزشکی. مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار. دوره ۲۴. شماره: ۴. صص: ۲۶۲-۲۵۷.