نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشتۀ برنامه ریزی درسی گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آزادشهر، آزادشهر، ایران.

2 دانشیارگروه روانشناسی وعلوم تربیتی دانشگاه آزاداسلامی، واحد آزادشهر، آزادشهر، ایران.

3 استادیارگروه روانشناسی وعلوم تربیتی دانشگاه آزاداسلامی، واحد آزادشهر، آزادشهر، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر،واکاوی وتبیین استراتژی های سنجش و ارزش یابی دربرنامه درسی متوسطۀ اوّل است. رویکردانجام پژوهش، کیفی با متد تحلیل محتوای قراردادی است. جامعه پژوهش، صاحب نظران کلیدی سنجش وارزش یابی استان گلستان بودندکه با روش نمونه گیری گلوله برفی ملاک محور، تعداد20 نفرتا اشباع داده ها،ازطریق مصاحبۀ نیمه ساختاریافته درپژوهش شرکت داده شدند. داده ها بااستفاده از روش کد گذاری ونرم افزار MAXQDA درسه گام کشف مفاهیم، زیرمقوله ومقولۀ اصلی تحلیل شدند. براساس یافته ها، استراتژی های سنجش وارزش یابی در برنامه درسی متوسطه اوّل درچهار مقوله اصلی سلسله مراتبی، فراگیر محور، متخصّص محور وآمیخته دسته بندی شده است. سلسله مراتبی مبتنی برهدف وعمل نگری ، فراگیرمحوری مبتنی برنیاز، متخصص محور براساس نظر و هم چنین آمیخته را می توان مبتنی برمشارکت وچندبعدی دانست. یافته ها حاکی است، دورۀ متوسطۀ اوّل کشورما با چالش زیادی در زمینۀ سنجش وارزش یابی دربرنامۀ درسی روبرو است. بنابراین رفع آن با کاربرد صحیح استراتژی های سنجش وارزش یابی دربرنامه درسی این دوره توسّط دبیران با برگزاری کارگاه های آموزشی امکان پذیر خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analyzing and Explaining Assessment and Value Strategies in the First Secondary Curriculum

نویسندگان [English]

  • Hosein Khedri 1
  • Ali Asghar bayani 2
  • Hosein Fakuri Haji Yar 3
  • Hasan Saemi 3

1 PhD student in Curriculum Planning, Department of Psychology and Educational Sciences, Islamic Azad University, Azadshahr Branch, Azadshahr, Iran

2 Associate Professor, Department of Psychology and Educational Sciences, Islamic Azad University, Azadshahr Branch, Azadshahr, Iran.

3 Assistant Professor, Department of Psychology and Educational Sciences, Islamic Azad University, Azadshahr Branch, Azadshahr, Iran

چکیده [English]

The aim of the present study is to analyze and explain the assessment and evaluation strategies in the first secondary school curriculum. The research approach is qualitative with a conventional content analysis method. The study population was key experts in the evaluation and valuation of Golestan province who participated in the research through semi-structured interviews using property-based sampling method. The aim of the present study is to analyze and explain the assessment and evaluation strategies in the first secondary school curriculum. The research approach is qualitative with a conventional content analysis method. The study population was key experts in measuring and valuing Golestan province who, using criterion-based snowball sampling method, 20 data saturation individuals participated in the study through semi-structured interviews. Data were analyzed using MAXQDA coding method and software in three steps of discovering concepts, subcategories and main categories. Based on the findings, assessment and valuation strategies in the junior high school curriculum are classified into four main categories: hierarchical, inclusive, specialist-oriented, and mixed. A hierarchy based on purpose and action-oriented, inclusive, need-based, expert-centered, as well as mixed, can be considered as participatory and multidimensional. The findings indicate that the first intermediate course of our country faces a great challenge in the field of assessment and evaluation in the curriculum. Therefore, it will be possible to solve it with the correct application of assessment and valuation strategies in the curriculum of this course by teachers by holding training workshops.

کلیدواژه‌ها [English]

  • strategy
  • evaluation
  • curriculum
  • junior high school
  • assessment
الف) فارسی
احمدی، فاطمه.، احمدی، غلامعلی. (1396). «مطالعه تطبیقی برنامه درسی آموزش
تاریخ دوره دوّم متوسطه در ایران وچندکشورجهان (انگلستان، پاکستان و هندوستان). فصلنامه پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی دانشگاه علامه طباطبائی،7 (2): 65-38.
بیانی، علی‌اصغر. (1394). «روش‌شناسی تحقیق کمی، کیفی و آمیخته»، جلد اوّل، سازمان چاپ و انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر.
بختیاری فایندری، منصوره.، قراری، محمد.،  بینش، مرتضی. (1395). «اهداف و ضرورت ارزش‌یابی برنامه درسی و الگوهای آن». دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور. فصلنامه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، (8): 215-201.
بدلی، مهدی.، سراجی، فرهاد.، مهربان، جواد.، زیباپرچم، شهین. (1393). «تأثیر به‌کارگیری کارپوشه الکترونیکی بر اضطراب وعزّت نفس دانشجویان». فصلنامه روان‌شناسی تربیتی،10(32):114-95.
بارزگان، عباس. (13۸0). «ارزش‌یابی آموزشی: مفاهیم الگوها و فرایند عملیاتی». تهران، انتشارات سمت، چاپ اول.
بیرمی پور، علی.، شریف، مصطفی.، میرشاجعفری، سید ابراهیم.، مولوی، حسین. (1390). «بررسی تحلیلی ارزش‌یابی کیفی توصیفی در مدارس ابتدایی کشور و ارائه یک چارچوب نظری برای اجرای مناسب آن». پایان‌نامه دکتری، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان.
تبریزی، منصوره. (1393). «تحلیل محتوای کیفی ازمنظررویکرد قیاسی و استقرایی». فصلنامه علوم اجتماعی، 105:138-64.
جوادی، محمدجعفر. (13۸۸). «ضرورت و چگونگی ایجاد تضمین کیفیت در آموزش‌وپرورش». ماهنامه پژوهشنامه آموزشی، شماره 11۸.
جزایری، اسماعیل.، بیژن زاده، محمدحسن.، بازگیر، تهمینه. (1396). «بررسی تأثیر ارزش‌یابی فرآیندی در پیشرفت تحصیلی درس ریاضی دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان کتوند». پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته آموزش ریاضی. مرکز آموزش عالی شهید بهشتی فرهنگیان. پردیس شهید چمران تهران.
سعادتمند، زهره.، بابایی، محمدهادی. (1388). «عوامل مؤثّردربهبودکیفیت ارزش‌یابی پیشرفت تحصیلی از دیدگاه مدیران و دبیران مرد پایه سوم متوسطه شهر یزد در سال تحصیلی 89-88». دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان. فصلنامه علوم تربیتی اصفهان،7 (2): 175- 147.
شیخ‌زاده، مصطفی.، بابایی، طاهره. (1394). «دیدگاه اعضای هیئت‌علمی از الگوهای ارزش‌یابی تحصیلی در دانشگاه علوم پزشکی ارومیه». مجله پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه،13(9):780-772.
شعبان پوراومالی، مهدیه.، عبادی جام‌خانه، عالمه. (1396). «بررسی الگوهای ارزش‌یابی آموزشی». فصلنامه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی،1 (2)، 196-181.
علی پور، وحیده. (1395). «بررسی کیفی موانع تفکّر انتقادی در برنامه درسی آموزش متوسطه از دیدگاه متخصصان برنامه درسی». فصلنامه پژوهش‌های کیفی در برنامه‌ریزی درسی،3 (1):126-109.
عبادی، سید حسین.، جعفری هرندی، رضا.، کرمعلیان، حسن. (1392). «بررسی مشکلات اجرای ارزش‌یابی کیفی توصیفی از دیدگاه معلّمان و مدیران مدارس ابتدایی». رساله دکتری. دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان. فصلنامه رویکردهای نوین آموزشی اصفهان،2 (8): 92-73.
فتحی واجارگاه، کورش. (1388). «اصول و مفاهیم اساسی برنامه‌ریزی درسی»، چاپ اوّل، تهران: انتشارات بال.
کارشکی، حسین.، مؤمنی مهمیی، حسین.، قریشی، بهجت. (1393). «مقایسه انگیزش تحصیلی و کیفیت زندگی دانش آموزان پسرمشمول ارزش‌یابی توصیفی با ارزش‌یابی سنتی». فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی دانشگاه فردوسی مشهد.13، (11): 114-104.
کشاورز زاده، علی.، فرمهینی فراهانی، محسن. (1395). «طراحی و اعتبارسنجی ملاک‌ها و شاخص‌های ارزیابی کیفیت برنامه درسی مدارس متوسطه کشور: یک مطالعه موردی». فصلنامه پژوهش‌های کیفی در برنامه‌ریزی درسی، 1(2).
محمودی، مهدی.، همتی، امیر.، پیروزی باری، حکیمه. (1394). «تأثیر ارزش‌یابی تکوینی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه اوّل متوسطه منطقه انزل در سال تحصیلی 94-93». همایش بین‌المللی روانشناسی و فرهنگ زندگی،27-21.
موسی پور، نعمت‌الله.، بهزادپور، فرزانه. (1384). «ارزش‌یابی برنامه درسی آزمایش‌های درس فیزیک دوره متوسطه شهر کرمان». مطالعات تربیتی و روانشناسی،94-73.
ناطقی، فائزه؛ یوسفی، علیرضا و یار محمدیان، محمدحسین. (1387). «طراحی الگوی ارزش‌یابی برنامه درسی شیمی دوره متوسّطة ایران». دانش و پژوهش در علوم تربیتی- برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحدخوراسگان اصفهان، (20): 48-21.
نبی لو، بهرام.، شیخ‌زاده، مصطفی.، بابایی، شیوا. (1394). «دیدگاه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه در مورد الگوهای ارزش‌یابی». پژوهش در آموزش علوم پزشکی،7 (3):29-21.
نصیری، فخرالسادات.، ایزدی معز، شیرین.، حسین فلاحی، احمد.، شمخانی، اژدر. (1390). «درونی کردن ارزش‌های اسلامی در میان دانش آموزان از دیدگاه مربیان تربیتی (مطالعه موردی) دبیرستان‌های دخترانه شهر همدان». مهندسی فرهنگی،74-58.
هاشمی، سیداحمد. (1394). «برنامه‌ریزی درسی (اصول و کاربرد)»، ویرایش دوم، لامرود: دانشگاه آزاد اسلامی واحدلامرود.
یارمحمدیان، محمدحسین. (1393). «مبانی و اصول برنامه‌ریزی درسی»، چاپ سیزدهم، تهران: مؤسسه انتشارات یادواره کتاب.