نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 آموزش و پرورش ناحیه ۷ مشهد

2 عضو هیات علمی دانشگاه ازاد اسلامی تربت حیدریه

چکیده

در فلسفه تعلیم و تربیت هیچ نقطه نظری مهم تر از تاکید آن بر مشارکت یادگیرنده در شکل گیری اهداف آموزشی نیست. برنامه ‌های درسی نقش موثری در کسب موفقیت یا شکست در دستیابی به اهداف مورد نظر نظام‌ های آموزشی، دارند. این مقاله با هدف تبیین برنامه درسی مذاکره‌ای تنظیم شده و ضمن بیان اصول و مبانی برنامه درسی مذاکره‌ای، به بررسی فرصت‌ ها و چالش‌ های ناشی از طراحی و اجرای این نوع برنامه درسی می‌ پردازد. ماهیت این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی است. داده‌ ها بر اساس یک طرح پژوهش کیفی از نوع سنتز‌ پژوهی جمع ‌آوری شده‌اند. فرآیند پژوهش در طی 6 گام متوالی صورت گرفته است. بر حسب نتایج مطالعه، اجرای برنامه درسی مذاکره‌ای جهت پاسخ گویی به نیاز های جدید جوامع ضرورت دارد. مذاکره در مورد برنامه‌ی درسی می‌ تواند تعامل را بهبود بخشیده و باعث تحقق بخشی از اهداف مهم عاطفی گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Negotiation Curriculum, Requirements, Opportunities and Challenges

نویسندگان [English]

  • Sakineh Sharafi 1
  • Hossein Momeni Mahmoui 2

1 Mashad zone 7, education department

2 Associate Professor , Azad University of Torbat Heydaries, Iran

چکیده [English]

In the philosophy of education, there is no more important perspective than its emphasis on the learner’s participation in the formation of educational goals. Curricula play an important role in the success or failure of achieving to these goals of educational systems. This article has been prepared with the aim of explaining the negotiation curriculum and while stating the principles and foundations of the negotiation curriculum, examines the opportunities and challenges arising from the design and implementation of this type of curriculum. The nature of this research is practical in terms of purpose. The data were collected based on a qualitative research project of synthesis type. The research process has been done in 6 consecutive steps. According to the gained results of the study, the implementation of a negotiation curriculum is necessary to meet the new needs of communities. Curriculum negotiation can improve interaction and achieve some important emotional goals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • education and training
  • negotiating curriculum
  • Requirements
  • opportunities and Challenges
ادیب، یوسف. (1393). «موانع تحقق اهداف برنامه درسی فرایند محور علوم تجربی دوره راهنمایی تحصیلی از دیدگاه معلمان مدارس دخترانه شهرستان تبریز در سال تحصیلی 90-89»، مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، بهار و تابستان 1393، دوره ششم، سال 21، شماره 1، ص 210-189
آشوری، آزاده.، احمدی، پروین.، شریعت، عاطفه. (1398). «مدرسه فردا، مدرسه تعاونی و آموزش مشارکتی»، اولین همایش ملی مدرسه فردا (fschooluma.ir).
احمدی، آمنه.، امانی طهرانی، محمود.، امیری نیا، کورش.، رمضانی، رهبری نژاد، یدالله.، زرافشان، علی.، نیک‌نام، زهرا.(1397). «راهنمای عمل برنامه ویژه مدرسه (بوم)»، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی
احمدی، پروین.، صمدی، پروین.، مینایی، مهناز. (1397). «تأثیر یادگیری مشارکتی بر پرورش خلاقیت دانش‌آموزان در درس جغرافیا»، فصلنامه علمی-پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دوره هشتم، شماره یک، تابستان 1397، ص 22-1
باغشاهی، فاطمه.، رسولی، رضا.، دارائی، محمدرضا.(1399). «سنتز پژوهی مؤلفه‌ها و شاخص‌های شایستگی‌های کلیدی منابع انسانی در دستگاه‌های اجرایی: یک مطالعه کیفی»، دوماهنامه علمی-پژوهشی. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، سال یازدهم، شماره 2، خرداد و تیر، پیاپی 42، ص 80-73
جاویدی کلاته جعفرآبادی، طاهره. (1386). «الگوی برنامه درسی مذاکره‌ای: رهیافتی نو برای تمرکززدایی از آموزش متوسطه»، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال اول، شماره 4، بهار 1386، ص 102-85
حسینی، سید محمد.، مطور، معصومه. (1392). «طراحی، تدوین و اعتبارسنجی الگوی راهنمای یادگیری مشارکتی برای برنامه درسی «فارسی بخوانیم و بنویسیم» دوره ابتدایی»، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، شماره 46، سال دوازدهم، تابستان 1392.
رزاقی، مریم.، مطهری‌نژاد، حسین.، لسانی، مهدی.(1397). «نقش اثربخشی مدرسه در توسعه شایستگی‌های شهروندی دانش‌آموزان از دیدگاه معلمان» جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، دوره 5، شماره 11، ص 279-253
شرفی، حسن.، سلسبیلی، نادر. (1389). «اثرگذاری فرصت‌های یادگیری، در تعامل نظریه و عمل برنامه درسی و آموزش هنر»، مجله مطالعات فرهنگ-ارتباطات. سال یازدهم، شماره یازدهم، پاییز 1389.
شفیعی، صابر.، حسینی، سید علی. (1399). «نقش مدارس در تربیت شهروندی دانش‌آموزان»، مجله پژوهش‌های معاصر در علوم و تحقیقات، سال دوم، شماره 11، خرداد 1399.
شفیعی، ناهید. (1397). «برنامه درسی خود تعیین گری در نگاه رویکرد هیوتاگوژی»، پنجمین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، پائیز 1397.
شریفیان، فریدون.، میرشاه جعفری، سید ابراهیم.، شریف، سید مصطفی.، موسی پور، نعمت‌الله. (1392). «دیدگاه متخصصان برنامه درسی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی درباره چگونگی مشارکت دانشجویان این دوره در برنامه‌ریزی درسی»، رویکردهای نوین آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه اصفهان، سال هشتم، شماره 1، شماره پیاپی 17، بهار و تابستان 1392، ص 88-47
طالب‌زاده نوبریان، محسن.، ابوالقاسمی، محمود.، جمالی تازه کند، محمد. (1391). «نقش برنامه‌های درسی علوم اجتماعی در پرورش مهارت‌های شهروندی»، فصلنامه راهبردهای آموزش، دوره 5، شماره 3، پاییز 1391، ص 169-163
عباباف، زهره.، فراست‌خواه، مقصود.، مهر علیزاده، یدالله.، فتحی واجارگاه، کورش. (1393). «تأمل بر صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان در مطالعات برنامه درسی»، مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، پاییز و زمستان 1393، دوره ششم، سال 21، شماره 2، ص 182- 157
عباباف، زهره. (1398). «چشم‌اندازهای پداگوژی، افق‌های الهام‌بخش در برنامه درسی آموزش عالی»، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 10، شماره 19، بهار و تابستان 1398، ص 193-171
عبادی، نجیبه.، رنجدوست، شهرام.، عظیمی، محمد. (1399). «الگوی پیشنهادی جهت طراحی برنامه درسی مبتنی بر تکلیف در مقطع کارشناسی ارشد رشته پرستاری بر اساس طرح»، نشریه آموزش پرستاری، فروردین و اردیبهشت 1399، دوره 9 شماره 1
فتحی، محمدرضا. (1398). «نظریه سازنده گرایی اجتماعی و دلالت‌های آن برای فرایند یادگیری و تدریس»، پویش در آموزش علوم انسانی، سال چهارم، شماره 15، تابستان 1398، ص 100-86.
قلتاش، عباس. (1391). «مبانی اجتماعی و سیاسی تعلیم و تربیت: بررسی تطبیقی رویکردها و دیدگاه‌های تربیت شهروندی»، پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت، بهار و تابستان 1391، سال دوم، شماره 1، ص 47-46.
کاویانی، حسن.، نصر، احمدرضا. (1395). «سنتز پژوهی چالش‌های برنامه‌های درسی آموزش عالی کشور در دهه اخیر و راهکارهای پیش رو»، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 7، شماره 13، بهار و تابستان 1395، ص 36-7
کرم افروز، محمدجواد.، شریعتمداری، علی.، سیف نراقی، مریم. (1390). «طراحی الگوی برنامه درسی تربیت شهروندی برای دانش‌آموزان دوره راهنمایی تحصیلی»، فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، سال سوم، شماره دوم، زمستان 1390، پیاپی 10
کرمی، مرتضی. (1389). «بررسی تأثیر کاربست برنامه درسی مسئله محور در آموزش تخصصی اپراتورهای تولید صنعت خودروسازی»، فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران، سال پنجم، شماره 19، زمستان 1389.
کریمی، صدیقه.، نصر، احمدرضا.، شریف، سید مصطفی.، (1392)، «الزامات و چالش‌های طراحی برنامه درسی آموزش عالی با رویکرد جامعه یادگیری»، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 4، شماره 8، پاییز و زمستان 1392، ص 126-89.
مهرمحمدی، محمود.، محمودی، فیروز. (1391). «وارونگی: رویکردی نوین به طراحی برنامه‌ای درسی معطوف به تربیت حرفه‌ای (با تأکید بر علوم تربیتی)»، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 3، شماره 6، پاییز و زمستان 1391، ص 177-141
نجاریان، پروانه. (1395). «تبیین ویژگی‌های فلسفی نظریه پیچیدگی و استلزامات آن در برنامه درسی»، فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، دوره هشتم، شماره 4، پاییز 1395، ص 137-105
یادگار زاده، غلامرضا. (1398). «الگوها و مراحل تدوین و تولید برنامه درسی در آموزش عالی»، دانشنامه ایرانی برنامه درسی
ادیب، یوسف. (1393). «موانع تحقق اهداف برنامه درسی فرایند محور علوم تجربی دوره راهنمایی تحصیلی از دیدگاه معلمان مدارس دخترانه شهرستان تبریز در سال تحصیلی 90-89»، مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، بهار و تابستان 1393، دوره ششم، سال 21، شماره 1، ص 210-189
آشوری، آزاده.، احمدی، پروین.، شریعت، عاطفه. (1398). «مدرسه فردا، مدرسه تعاونی و آموزش مشارکتی»، اولین همایش ملی مدرسه فردا (fschooluma.ir).
احمدی، آمنه.، امانی طهرانی، محمود.، امیری نیا، کورش.، رمضانی، رهبری نژاد، یدالله.، زرافشان، علی.، نیک‌نام، زهرا.(1397). «راهنمای عمل برنامه ویژه مدرسه (بوم)»، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی
احمدی، پروین.، صمدی، پروین.، مینایی، مهناز. (1397). «تأثیر یادگیری مشارکتی بر پرورش خلاقیت دانش‌آموزان در درس جغرافیا»، فصلنامه علمی-پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دوره هشتم، شماره یک، تابستان 1397، ص 22-1
باغشاهی، فاطمه.، رسولی، رضا.، دارائی، محمدرضا.(1399). «سنتز پژوهی مؤلفه‌ها و شاخص‌های شایستگی‌های کلیدی منابع انسانی در دستگاه‌های اجرایی: یک مطالعه کیفی»، دوماهنامه علمی-پژوهشی. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، سال یازدهم، شماره 2، خرداد و تیر، پیاپی 42، ص 80-73
جاویدی کلاته جعفرآبادی، طاهره. (1386). «الگوی برنامه درسی مذاکره‌ای: رهیافتی نو برای تمرکززدایی از آموزش متوسطه»، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال اول، شماره 4، بهار 1386، ص 102-85
حسینی، سید محمد.، مطور، معصومه. (1392). «طراحی، تدوین و اعتبارسنجی الگوی راهنمای یادگیری مشارکتی برای برنامه درسی «فارسی بخوانیم و بنویسیم» دوره ابتدایی»، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، شماره 46، سال دوازدهم، تابستان 1392.
رزاقی، مریم.، مطهری‌نژاد، حسین.، لسانی، مهدی.(1397). «نقش اثربخشی مدرسه در توسعه شایستگی‌های شهروندی دانش‌آموزان از دیدگاه معلمان» جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، دوره 5، شماره 11، ص 279-253
شرفی، حسن.، سلسبیلی، نادر. (1389). «اثرگذاری فرصت‌های یادگیری، در تعامل نظریه و عمل برنامه درسی و آموزش هنر»، مجله مطالعات فرهنگ-ارتباطات. سال یازدهم، شماره یازدهم، پاییز 1389.
شفیعی، صابر.، حسینی، سید علی. (1399). «نقش مدارس در تربیت شهروندی دانش‌آموزان»، مجله پژوهش‌های معاصر در علوم و تحقیقات، سال دوم، شماره 11، خرداد 1399.
شفیعی، ناهید. (1397). «برنامه درسی خود تعیین گری در نگاه رویکرد هیوتاگوژی»، پنجمین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، پائیز 1397.
شریفیان، فریدون.، میرشاه جعفری، سید ابراهیم.، شریف، سید مصطفی.، موسی پور، نعمت‌الله. (1392). «دیدگاه متخصصان برنامه درسی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی درباره چگونگی مشارکت دانشجویان این دوره در برنامه‌ریزی درسی»، رویکردهای نوین آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه اصفهان، سال هشتم، شماره 1، شماره پیاپی 17، بهار و تابستان 1392، ص 88-47
طالب‌زاده نوبریان، محسن.، ابوالقاسمی، محمود.، جمالی تازه کند، محمد. (1391). «نقش برنامه‌های درسی علوم اجتماعی در پرورش مهارت‌های شهروندی»، فصلنامه راهبردهای آموزش، دوره 5، شماره 3، پاییز 1391، ص 169-163
عباباف، زهره.، فراست‌خواه، مقصود.، مهر علیزاده، یدالله.، فتحی واجارگاه، کورش. (1393). «تأمل بر صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان در مطالعات برنامه درسی»، مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، پاییز و زمستان 1393، دوره ششم، سال 21، شماره 2، ص 182- 157
عباباف، زهره. (1398). «چشم‌اندازهای پداگوژی، افق‌های الهام‌بخش در برنامه درسی آموزش عالی»، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 10، شماره 19، بهار و تابستان 1398، ص 193-171
عبادی، نجیبه.، رنجدوست، شهرام.، عظیمی، محمد. (1399). «الگوی پیشنهادی جهت طراحی برنامه درسی مبتنی بر تکلیف در مقطع کارشناسی ارشد رشته پرستاری بر اساس طرح»، نشریه آموزش پرستاری، فروردین و اردیبهشت 1399، دوره 9 شماره 1
فتحی، محمدرضا. (1398). «نظریه سازنده گرایی اجتماعی و دلالت‌های آن برای فرایند یادگیری و تدریس»، پویش در آموزش علوم انسانی، سال چهارم، شماره 15، تابستان 1398، ص 100-86.
قلتاش، عباس. (1391). «مبانی اجتماعی و سیاسی تعلیم و تربیت: بررسی تطبیقی رویکردها و دیدگاه‌های تربیت شهروندی»، پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت، بهار و تابستان 1391، سال دوم، شماره 1، ص 47-46.
کاویانی، حسن.، نصر، احمدرضا. (1395). «سنتز پژوهی چالش‌های برنامه‌های درسی آموزش عالی کشور در دهه اخیر و راهکارهای پیش رو»، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 7، شماره 13، بهار و تابستان 1395، ص 36-7
کرم افروز، محمدجواد.، شریعتمداری، علی.، سیف نراقی، مریم. (1390). «طراحی الگوی برنامه درسی تربیت شهروندی برای دانش‌آموزان دوره راهنمایی تحصیلی»، فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، سال سوم، شماره دوم، زمستان 1390، پیاپی 10
کرمی، مرتضی. (1389). «بررسی تأثیر کاربست برنامه درسی مسئله محور در آموزش تخصصی اپراتورهای تولید صنعت خودروسازی»، فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران، سال پنجم، شماره 19، زمستان 1389.
کریمی، صدیقه.، نصر، احمدرضا.، شریف، سید مصطفی.، (1392)، «الزامات و چالش‌های طراحی برنامه درسی آموزش عالی با رویکرد جامعه یادگیری»، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 4، شماره 8، پاییز و زمستان 1392، ص 126-89.
مهرمحمدی، محمود.، محمودی، فیروز. (1391). «وارونگی: رویکردی نوین به طراحی برنامه‌ای درسی معطوف به تربیت حرفه‌ای (با تأکید بر علوم تربیتی)»، دو فصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 3، شماره 6، پاییز و زمستان 1391، ص 177-141
نجاریان، پروانه. (1395). «تبیین ویژگی‌های فلسفی نظریه پیچیدگی و استلزامات آن در برنامه درسی»، فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، دوره هشتم، شماره 4، پاییز 1395، ص 137-105
یادگار زاده، غلامرضا. (1398). «الگوها و مراحل تدوین و تولید برنامه درسی در آموزش عالی»، دانشنامه ایرانی برنامه درسی