نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی-واحد تهران شمال

2 دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

هدف از پژوهش حاضر «تحلیل کیفی محتوای سند ملی برنامه درسی ایران بر اساس مهارت های ده گانه یونسکو برای سال 2020 میلادی » است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوا است.جامعه آماری پژوهش را اسناد بالادستی آموزش و پرورش یعنی سند برنامه درسی ملی تشکیل می دهد. در پژوهش حاضر حجم نمونه پژوهش برابر با جامعه آماری است. و کل متن سند برنامه درسی ملی به عنوان نمونه برای تحلیل محتوای کیفی انتخاب شده است. در این پژوهش برای جمع آوری اطلاعات از فهرست وارسی(چک لیست) محقق ساخته جهت تحلیل متن سند برنامه درس ملی استفاده شد. برای تعیین روایی محتوا، فهرست وارسی دراختیار چند نفر از متخصصان قرار گرفت و روایی آن تایید شد. برای تفسیر و تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوا از نوع قیاسی استفاده شد. مقوله ها در این پژوهش، مهارت های ده گانه مورد نظر یونسکو و گویه های ساخته شده برای هر مهارت، معیار(مولفه) تحلیل متن است. یافته های پژوهش حاکی از آن است میزان تاکید بر تمامی گویه های مهارتهای ده گانه یونسکو در سند ملی برنامه درسی ایران یکسان نیست. نتایج تحلیل محتوا نشان داد به تمامی گویه های مهارت شایستگی های فرا فرهنگی، مهارت فرارشته ای،مهارت تفکر محاسباتی،مهارت هوش اجتماعی،مهارت تفکر طراحی، در سند برنامه درسی ملی ایران توجه شده است. اما در سایر مهارت ها ناهمسانی در تاکید بر گویه ها مهارت های تفکر بدیع و انطباق پذیر، مشارکت مجازی، معنی یابی، سواد رسانه ای جدید، مدیریت بارشناختی در سند ملی برنامه درسی ایران وجود داشت.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Qualitative analysis of the content of the national document of Iran's curriculum based on the ten skills of UNESCO for 2020

نویسندگان [English]

  • sedighe shirani 1
  • Zahra sabbaghian 2
  • baharak azami 1

1 azad university

2 Shahid Beheshti University

چکیده [English]

The aim of this study is to "qualitatively analyze the content of the National Document of Iran's Curriculum Based on UNESCO's Ten Skills for 2020".The research method is qualitative and based on content analysis. The statistical population of the research consists of upstream education documents, ie the national curriculum document. In the present study, the sample size of the study is equal to the statistical population. And the entire text of the National Curriculum Document is selected as an example for qualitative content analysis.In this study, a researcher-made checklist was used to collect information to analyze the text of the National Curriculum document. To determine the validity of the content, the checklist was provided to several experts and its validity was confirmed.Comparative content analysis method was used to interpret and analyze the data. The categories in this study are the ten UNESCO skills desired and the items created for each skill are the criteria (component) of text analysis.The research findings indicate that the emphasis on all ten UNESCO skills items in the National Document of Iran's Curriculum is not the same. The results of content analysis showed that all aspects of meta-cultural competence skills, transcendental skills, computational thinking skills, social intelligence skills, design thinking skills have been considered in the document of Iran's national curriculum. But in other skills, there was a mismatch in emphasizing the novelties of innovative and adaptable thinking skills, virtual participation, meaning finding, new media literacy, and cognitive management in the National Document of Iran's Curriculum

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iranian National Curriculum Document
  • Ten UNESCO Skills
  • Content Analysis
حمدوند،  محمدعلی،  نوری،  محمدرحیم،  غفاری،  محمد (1397). میزان هم‌خوانی برنامه‌درسی معارف اسلامی (محتوی و اهداف) دوره عمومی آموزش‌وپرورش ایران با اهداف (شایستگی‌های پایه) سند تفصیلی برنامه‌درسی ملی. فصل‌نامه رهبری و مدیریت آموزشی،  12(3), 279-295.
اسماعیل، پونکی، اسماعیلی گیوی، محمدرضا، فهیم نیا، فاطمه (1395). بررسی رابطه سواد رسانه‌ای و سواد اطلاعاتی دانشجویان علوم ارتباطات و علم اطلاعات و دانش شناسی، پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، دوره 32، شماره 2.
بذرافشان مقدم، مجتبی، شوقی، مریم، رحمان خواه، راحیل (۱۳۹۵). جایگاه نظارت و راهنمایی تعلیمات در سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت، سال پنجم، شماره 2 پاییز و زمستان.
بهرامی،  کاظم (۱۳۹۶)، تحلیل محتوای سند تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی در زمینه پرورش تفکر خلاق، اولین همایش ملی علوم اجتماعی، علوم تربیتی، روان‌شناسی و امنیت اجتماعی، تهران، دانشگاه آل طه -معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان البرز.
تاری، فضیلت (1392). بررسی فلسفه فناوری اطلاعات و جایگاه آن در سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش با توجه به مبانی فرهنگ و تفکر اسلامی ایران، پایان‌نامه دولتی-وزارت تحقیقات و فناوری، دانشگاه مازندران-دانشکده علوم انسانی.
تقدیری،  زهرا و فهیمه فدایی (۱۳۹۶)، فرهنگ خانواده و پژواک آن در بطن سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، اولین کنفرانس بین‌المللی فرهنگ، آسیب‌شناسی روانی و تربیت، تهران، دانشگاه الزهرا.
جهانی‌شدن و آموزش‌وپرورش (2002) RiKowski.
حسینی، جلال و همکاران (۱۳۹۵). بررسی جایگاه مشاوره در مدارس در سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، اولین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم تربیتی.
حیدری، زهرا وهمکاران (۱۳۹۵). جایگاه خانواده به‌عنوان یک نهاد اجتماعی در سند تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی کشور، دومین همایش ملی تربیت‌معلم، اصفهان: دانشگاه فرهنگیان.
رضایی، شوقعلی، لیاقتی، رضا (1394). بررسی برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران از نظر میزان توجه به مؤلفه‌های برنامه درسی مهارت‌های زندگی و چالش‌های پیش رو، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت.
سند 2030 یونسکو، (2015).
سند برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، وزارت آموزش‌وپرورش 1391.
سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش 1390
سند ملی برنامه درسی ایران 1384.
صادقی، علیرضا، (1389). بررسی سند برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران بر اساس آموزش فرهنگی، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، علمی_پژوهشی، سال پنجم، شماره 18، ص 215-190.
فتحی و اجارگاه، 1385، کوروش، شناسایی آسیب‌های تربیتی شهروندی در برنامه درسی پنهان: نظام آموزش متوسطه، دوره 5، شماره 17(ویژه‌نامه نوآوری در تربیت شهروندی) ص.93-132 واحد چوکده.
فتحی و اچارگاه، کوروش، دیبایی صابر، محسن، صفایی موحد، سعید عباسی، عفت 1395. تبیین مؤلفه‌های شایستگی حرفه‌ای معلمان و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالادستی آموزش‌وپرورش ایران، دو فصلنامه علمی-پژوهشی، پژوهش‌های آموزش و یادگیری دانشور رفتار سال، سیزدهم، شماره، 2 ص 109-12.
فروغی ابری، احمدعلی، محمد زاده محمد 1396. بررسی مبانی تربیتی حیات طیبه در سند چشم‌انداز تحول سندملی برنامه درسی با دید انتقادی. فصلنامه پژوهش در برنامه درسی، سال چهاردهم، شماره 52.
فرهادی محلی، علی (1390) بررسی تحلیلی پدیده جهانی‌شدن  با تمرکز بر حوزه فرهنگ، مجله مطالعات راهبردی سیاست عمومی، دوره 2، شماره 5، صفحه 63-96.
کاستلز، مانوئل (1393). قدرت ارتباطات، مترجم: حسین بصیریان جهرمی، پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات.
گلمن، دانیل (1394). هوش اجتماعی، ترجمه: حمیدرضا بلوچ، تهران: نشر رخ مهتاب.
معروفی،  یحیی،  موسی پور،  نعمت‌الله،  حسنی،  حسین. (1397). بررسی سطح هم‌خوانی برنامة درسی قصد شده و اجراشده دروس تربیتی دورة کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی،  7(1), 71-98.
ملکی نیا، عماد، ملکی نیا، زهرا، فیضی صدیقه (1397) راهبرد‌های موردنیاز نظام آموزش عالی ایران در عصر جهانی‌شدن، مجله سیاست‌ها راهبردی و کلان، دوره 6، شماره 24، صفحه 518-545.
مهر محمدی، محمود وهمکاران (1395). بررسی تأثیر برنامه درسی ریاضی آمیخته به طنز بر خلاقیت ریاضی دانش‌آموزان پایه ششم دوره ابتدایی، دو فصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی، شماره 8، ص 50-27.
محمد وند، محمدعلی، نوری، محمدرحیم، غفاری؛ محمد (1397). میزان همخوانی برنامه درسی معارف دوره عمومی آموزش‌وپرورش ایران با اهداف (شایستگی‌های پایه) سند تفصیلی برنامه درسی ملی، فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 12(3)، 379-295.