نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه آموزش ریاضی، صندوق پستی 889-14665، دانشگاه فرهنگیان، تهران. ایران.
2 استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، صندوق پستی 889-14665، دانشگاه فرهنگیان، تهران. ایران.
چکیده
کتابهای درسی ظرفیت بالقوهای در جهت ارتقای انگیزه پیشرفت دانشآموزان دارند. با توجه به اهمیت ریاضی در برنامه درسی، هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتابهای درسی ریاضی دوره اول متوسطه از منظر توجه به مؤلفههای انگیزه پیشرفت بر اساس دیدگاه هرمنس بود. این پژوهش از نوع توصیفی و با روش تحلیل محتوا انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش کتابهای ریاضی دوره اول متوسطه بودند. تمامی محتوای کتابهای ریاضی دوره اول متوسطه چاپ 1403، در این پژوهش مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. واحد ثبت شامل جملات درسها، تمرینها، کار در کلاسها و فعالیتها بود. برای تحلیل، از فهرست وارسی بر اساس ده مؤلفه انگیزه پیشرفت هرمنس و برای پایایی ابزار از تکنیک اجرای مجدد استفاده شد. تحلیل با استفاده از آمار توصیفی و روش آنتروپی شانون انجام پذیرفت. نتایج پژوهش نشان داد که مولفههایی نظیر «مقاومت طولانی در مواجهه با تکالیف با سطح دشواری متوسط» و «تمایل به اعمال تلاش مجدد در انجام تکالیف نیمه تمام» در تمامی کتابها جزو مولفهها با ضریب اهمیت بالا بودند. در مقابل، مؤلفههایی مانند «توجه به ملاک شایستگی در انتخاب دوست و همکار»، «رفتار مخاطرهآمیز پایین» از ضریب اهمیت پایینی برخوردار بودند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که علیرغم توجه مولفان به مولفههای انگیزه پیشرفت، توزیع مؤلفههای انگیزه پیشرفت در محتوای کتابها یکنواخت نبوده و نیاز به تقویت برخی مؤلفهها وجود دارد. پیشنهاد میشود مؤلفان کتابهای درسی و برنامهریزان آموزشی، با بهرهگیری از ظرفیتهای درس ریاضی، به تقویت انگیزه پیشرفت دانشآموزان از جنبههای مختلف توجه بیشتری مبذول نمایند.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Content Analysis of Junior High School Mathematics Textbooks from the Perspective of Attention to the Components of Achievement Motivation Using Shannon Entropy Method
نویسندگان [English]
- Mansooreh Moosapoor 1
- Saeedeh Afzali 2
1 Associate Professor, Department of Mathematics Education, P.O. Box 14665-889, Farhangian University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, P.O. Box 14665-889, Farhangian University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
Textbooks have the potential to enhance students’ motivation. Given the importance of mathematics in the curriculum, the aim of the present study was to analyze the content of junior high school mathematics textbooks from the perspective of paying attention to the components of motivation for progress based on Hermans’ perspective. This study is descriptive and was conducted using the content analysis method. The statistical population of this study was junior high school mathematics textbooks, that is published in 2024. The recording unit included sentences of lessons, exercises, class work, and activities. For analysis, a checklist based on Hermans’ ten components of achievement motivation was used, and the test-retest technique was used for reliability of the instrument. The analysis was performed using descriptive statistics and Shannon’s entropy method. The results of the study showed that components such as “long-term resistance in facing tasks with a moderate level of difficulty” and “willingness to make new efforts in completing incomplete tasks” were among the components with a high importance coefficient in all books. In contrast, components such as “paying attention to the criterion of competence in choosing friends and colleagues” and “low-risk behavior” had a low importance coefficient. The findings of the study indicate that the distribution of the components of motivation for progress in the content of the books is not uniform and there is a need to strengthen some components. It is suggested that textbook authors and educational planners pay more attention to strengthening students’ motivation for progress from various aspects.
کلیدواژهها [English]
- Achievement motivation
- Content analysis
- Junior high school
- Mathematics education
- Textbook
- Shannon entropy
)