نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• رسول شریفی نجف آبادی ¹
• ناهید ایران نژاد نجف آبادی ²

¹ گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

² آموزش و پرورش شهرستان نجف آباد

چکیده

در تدوین برنامه درسی ملی به موضوع بومی‌سازی اهمیت ویژه‌ای داده شده و براین اساس طرح «برنامه ویژه مدرسه» به مرحله اجرا در آمده است. برنامه مذکور به مدارس اجازه می‌دهد بخشی از ساعات درسی را به طراحی و اجرای محتوای محلی اختصاص دهند. این پژوهش کاربردی با هدف بررسی آثار اجرای این طرح و به روش کیفیِ قیاسی صورت گرفته است. به این منظور محتوای بومی در زمینه مطالعات اجتماعی تهیه شده و به 87 معلم پایه چهارم ابتدایی شهرستان نجف‌آباد جهت تدریس به روش کاوشگری عرضه شده است. ۱۷ معلم داوطلب شده و طی سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ این فعالیت را تحت نظر پژوهشگران به انجام رساندند. در پایان، با انجام مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، دیدگاه‌های معلمان گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA2018 کدگذاری، مقوله بندی و تحلیل گردید. نتایج به دست آمده نشان داد که این برنامه تأثیرات مثبت شناختی، عاطفی و اجتماعی بر دانش‌آموزان گذاشته و زمینه مشارکت آنان را در یادگیری مطالعات اجتماعی افزایش داده است. در مقابل، مشکلاتی مانند مقاومت برخی از دانش‌آموزان و خانواده‌ها، دشواری در مدیریت کلاس و عدم همکاری تعدادی از نهادهای محلی را در پی داشته است. از آنجایی که مشخص شد آموزش بوم محور در خارج از مدرسه می‌تواند مکمل آموزش رسمی مدرسه‌ای محسوب شود؛ توصیه می شود زمینه آشنایی دانش آموزان، خانواده ها و نهادهای محلی با این طرح فراهم شده و توجیهات لازم صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها

• برنامه ویژه مدرسه
• توسعه روابط اجتماعی
• روش تدریس اکتشافی
• مطالعات اجتماعی

عنوان مقاله [English]

Effects of the implementation of "The Special School Program" with an emphasis on social studies education

نویسندگان [English]

• Rasoul Sharifi Najafabadi ¹
• Nahid Irannejadnajafabadi ²

¹ Department of Geography Education, Farhangian University, P.O. Box 14665-889, Tehran, Iran

² Education in Najafabad city

چکیده [English]

In the development of the national curriculum, the issue of localization has been given special importance, and on this basis, the "Special School Program" plan has been implemented. The aforementioned plan allows schools to allocate part of the teaching hours to the design and implementation of local content. This applied research aims to examine the effects of the implementation of this plan and was conducted using qualitative and Deductive research methods. For this purpose, local content in the field of social studies was prepared and provided to 87 fourth-grade elementary school teachers in Najafabad county for teaching using the inquiry-based method. 17 teachers volunteered and carried out this activity under the supervision of researchers during the academic year 2024-2025. Finally, teachers' perspectives were collected through semi-structured interviews and coded, categorized, and analyzed using MAXQDA2018 software. The results showed that this program had positive cognitive, emotional, and social effects on students and increased their participation in learning social studies. On the other hand, problems such as resistance from some students and families, difficulty in classroom management, and lack of cooperation from a number of local institutions have resulted. Since it has been determined that eco-based education outside of school can be considered a complement to formal school education, it is recommended that students, families, and local institutions be familiarized with this plan and the necessary justifications be made.

کلیدواژه‌ها [English]

• The Special School Program
• Social studies
• Exploratory teaching method
• Development of social relations