نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

10.22054/qric.2024.81009.385

چکیده

هدف از پژوهش حاضر تحلیل محتوای کتب فارسی دوره ابتدایی از حیث توجه به شکوفاسازی مهارت‌های نوشتاری و درک و فهم دانش‌آموزان است تا از این طریق متوجه بشویم که چه میزان به این دو مهارت در کتب فارسی پرداخته اند. این پژوهش بر اساس هدف از نوع کاربردی و با توجه به ماهیت مقیاس اندازه‏گیری از نوع اسمی است. پژوهش حاضر از لحاظ اجرا از نوع توصیفی_ تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کتب فارسی مقطع ابتدایی دانش‌آموزان(پایه اول تا ششم) در سال تحصیلی1402_1403 است. روش نمونه گیری به شیوه تمام شمار بود. ابزار اندازه گیری داده ها چک لیست نحلیل محتوای کتب فارسی دوره دبستان، محقق ساخته بوده که بر مبنای مولفه های مهارت نوشتاری و درک و فهم ساخته شده است. مولفه های مهارت نوشتاری شامل نوشتن غیر فعال، نوشتن نیمه فعال و نوشتن فعال می شود. مولفه درک و فهم، درک مطلب، است که تمامی کتب نوشتاری و خوانداری دوره دبستان بر اساس چک لیست خودساخته مورد تحلیل قرار گرفت. نتیجه ای که از این تحلیل بدست آمد می‌توان گفت به طور کلی از مجموع داده‌های موجود، بیشترین داده مربوط به کتاب نوشتاری است. پایه و اساس مهارت نوشتاری و درک و فهم از دوره دبستان آغاز می شود. در درک و فهم کتاب خوانداری توجه بیشتری نسبت به درک مطلب دارد و بین پایه های مختلف در میزان مطالب موجود بحث نوشتاری و درک و فهم تفاوت معنی داری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Content Analysis of Elementary School Persian Books in Terms of Attention to the Flourishing of Writing Skills and Students Understanding

نویسندگان [English]

  • Akbar Jadidi Mohammadabadi
  • Fariba Dortaj
  • Azita Salajegheh

Assistant Professor of Educational Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran

چکیده [English]

The purpose of this research is to analyze the content of Persian books in elementary school in terms of paying attention to the development of students' writing skills and comprehension in order to find out how much these two skills have been covered in Persian books. This research is based on the objective of the applied type and according to the nature of the measurement scale, it is of the nominal type. The current research is descriptive-analytical in terms of implementation. The statistical population of this research includes the Persian books of elementary school students (grades 1 to 6) in the academic year 2023-2024. The sample and statistical population are the same. The data measurement tool is the Nahilil content analysis checklist of primary school Persian books, created by a researcher based on the components of writing skills and comprehension. The components of writing skills include passive writing, semi-active writing and active writing. The component of comprehension is reading comprehension, which was analyzed based on a self-made checklist. The result obtained from this analysis can be said that, in general, from the total of available data, the most data is related to written books. The foundation of writing skills and comprehension begins in elementary school. In order to achieve the necessary literacy, In the understanding and understanding of books, reading is more important than understanding the content, and there is a significant difference between the different levels in the amount of written discussion content and comprehension.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Content analysis
  • Persian books
  • Writing skills
  • Comprehension

 

 
احدی، حسن و کاکوند، علیرضا. (1391). اختلال‌های یادگیری، تهران: نشر ارسباران.
اکبری پویانی، طیبه؛ ستاری، علی و حکیمی، سید یاسر. (1402). شاخص های کیفی یکپارچگی دانش در برنامه درسی، مطالعه موردی: تحلیل محتوای علوم تجربی دوره ابتدایی .پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی، دوره 4، شماره 13، صفحه 174 – 213.doi: 10.22054/qric.2023.69607.352
اکرامی، بهروز. (1394). تحلیل محتوای کتاب فارسی دوره ششم ابتدایی بر مبنای مؤلفه‌های تفکر انتقادی لیمپن. دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی.
جدیدی محمدآبادی، اکبر. (1394). تحلیل محتوای کتاب‌های درسی فارسی و علوم اجتماعی پایه ششم ابتدایی از حیث توجه به هویت ملی بر محور استانداردهای مصوب، فصلنامه پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، سال سوم، زمستان 1394 شماره 11، ص48_ 41.
جعفری هرندی، رضا، نصر، احمدرضا، میرشاه جعفری، سید ابراهیم. (1387). تحلیل محتوا روشی پرکاربرد در مطالعات علوم اجتماعی، رفتاری و انسانی، با تاکید بر تحلیل محتوای کتاب های درسی، روش شناسی علوم انسانی (حوزه و دانشگاه ها).
چراغ چشم، عباس. (1386). آسیب‌شناسی تربیت دینی در مدارس، فصلنامه کتاب نقد، شماره 42، بهار1386، ص155-168.
خیرآبادی، معصومه، خیرآبادی، رضا، علوی مقدم، سید بهنام. (1392). تحلیل خطاهای نوشتاری دانش‌آموزان ایرانی فارسی زبان سظح پیشرفته. همایش بین المللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران.
زندی، بهمن. (1378). روش تدریس زبان فارسی (در دوره دبستان). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
زنگنه، حسین؛ ولایتی، الهه و ابوالقاسمی، ابراهیم. (1396). تعیین ویژگی‌های محتوای آموزشی (برنامه درسی) الکترونیکی از منظر نظریه بار شناختی به روش تحلیل محتوای کیفی قیاسی. پژوهش های کیفی در برنامه درسی، دوره 3، شماره 7، صفحه 122- 143. https://doi.org/10.22054/qric.2019.9034.43
شاهنوشی، مجتبی، تاجی، محمدرضا. (1391). تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سبک زندگی اجتماعی جوانان شهرستان شهرکرد. مطالعات ملی. 3 (51).
شیرازی، رضا، آذرمهر، معصومه، کلاتی، مریم، ترابیان، ماه مریم. (1395). بررسی تحلیل محتوای ارتباطی اهداف بر اساس متن نوشتاری کتاب جدید التألیف فارسی مهارت‌های خوانداری پایه دوم ابتدایی، کنگره بین‌المللی زبان و ادبیات، تربت حیدریه، دانشگاه تربت حیدریه.
غفوری، روناک، حیرانی، علی، اقدسی، محمدتقی، ابراهیمی، بهروز. (1398). تاثیر حرکات ریتمیک بر حافظه فعال، تبحر حرکتی و مهارت نوشتن در دانش‌آموزان دارای اختلال نوشتاری. مجله علوم پزشکی خراسان شمالی، دوره 11، شماره1، بهار 1398.Doi: 10.21859/ nkjms- 110104
قربانی، منصور، جلالوندی، مهناز، دولت آبادی، حمیدرضا. (1399). بررسی عوامل موثر بر بهبود مهارت های نوشتاری دانش آموزان از دیدگاه معلمان. پژوهشنامه آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان، سال نهم.
قمری، حیدر. (1391). ارزشیابی کتاب درسی فارسی اول دبستان. گزارش طرح پژوهشی تهران: پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.
کریمی، بهروز، علیزاده، حمید، فرخی، نورعلی، سعدی‌پور، اسماعیل. (1390). مقایسه اثربخشی سه شیوه آموزش چندحسی فرنالد و آموزش مبتنی بر رایانه بر کاهش مشکلات املای دانش‌آموزان. کودکان استثنایی، شماره 4.
کشمیر شکن، مهدیه، فرامرزی، سالار، عابدی، احمد. (1400). تأثیر برنامه راهنمای جمله فلپس بر عملکرد بیان نوشتاری دانش‌آموزان با اختلال یادگیری ویژه. نشریه توانمند سازی کودکان استثنایی، سال 12، شماره3.
کیاشمشکی، لیلا، صحرایی، رضامراد.(1397). ارزیابی مجموعه آموزش فارسی شیرین است برمبنای مجموعه شاخص های کانینگژورث، زبان پژوهی. سال10- شماره27. ص147-169. doi.org/10.22051/jlr.2017.16713.1393
حق‌جو، سعید و ریحانی، ابراهیم. (1400). فراتحلیل کیفی چارچوبهای ارزیابی مهارتهای طرح مسئلۀ ریاضی. فصلنامه علمی- پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی. سال نهم، شماره 35، 9-28.
Doi: 10.30473/ETL.2022.58505.3483