نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 - دبیر رسمی آموزش و پرورش - استاد مدعو دانشگاه فرهنگیان

2 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

3 هیات دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی مولفه ها و چارچوب آماده سازی دانشجو معلمان آموزش ویژه بر مبنای رویکرد شایستگی و اعتباریابی درونی آن بود. روش پژوهش آمیخته، از نوع طرح اکتشافی بود. در بخش کیفی اسناد، مقالات، کتاب ها که بواسطه جستجوی نظامند بدست آمدند و متن های استخراج شده از مصاحبه با 21 نفر از استادان متخصص و کارشناسان و صاحب نظران که به شیوه هدفمند انتخاب شده بودند، مورد تحلیل محتوای قیاسی قرار گرفت. به منظور تعیین روایی تحقیق کیفی از مثلث سازی، بازبینی توسط مصاحبه شوندگان و بازبینی همکار و برای پایایی آن از توافق میان دو کد گذار استفاده گردید. جمع آوری داده ها در بخش کیفی با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته و تحلیل محتوا از اسناد و در بخش کمی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته انجام گرفت. نتایج تحلیل محتوا منجر به شناسایی 14 مولفه برای الگوی آماده سازی دانشجو معلمان آموزش ویژه بر مبنای رویکرد شایستگی و 60 زیر مولفه آن شد که در قالب الگو ارائه گردید. ابتدا الگوی مفهومی و سپس الگوی روندی طراحی و تدوین گردید. به منظور بررسی اعتبار درونی الگو از پرسشنامه استفاده شد که روایی از طریق بررسی متخصصان و پایایی با آلفای کرونباخ 91.2/0 بدست آمد. نمونه شامل 42 نفر از متخصصان تکنولوژی آموزشی و آموزش ویژه بود. میانگین کل گویه ها 4.76 و بالاتر از میانگین فرضی3 بود و تفاوت میانگین معنا دار بود و با اطمینان 99 درصد می توان گفت الگوی طراحی شده از اعتبار درونی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Design and Validation the Model of Preparation Student Teachers in Special Education Based on Competence Approach

نویسندگان [English]

  • Sabereh Bazrafshan 1
  • esmaeil zarei 2
  • parviz sharifi daramadi 3
  • ali delavar 3

1 Exceptional education teacher

2 Department Faculty. University Allame Tabatabaee. Tehran. Iran

3 Department Faculty. University Allame Tabatabaee. Tehran. Iran

چکیده [English]

The purpose of this study was to identify the components and framework for preparing student special education teachers based on its internal competency and validation approach. The method of mixed research was exploratory design. In the qualitative part of documents, articles, books obtained through systematic search and texts extracted from interviews with 21 expert professors and experts who were purposefully selected, the deductive content was analyzed. In order to determine the validity of qualitative research, triangulation, peer review and peer review were used, and for its reliability, agreement between the two coders was used. Data were collected in the qualitative part using semi-structured interviews and content analysis of documents and in the quantitative part using a researcher-made questionnaire. The results of content analysis led to the identification of 14 components for the special education model of special education teachers based on the competency approach and 60 sub-components that were presented in the form of a model. First, a conceptual model and then a process model were designed and compiled. A questionnaire was used to assess the internal validity of the model. Validity was obtained through expert review and reliability with Cronbach's alpha was 0.91.2. The sample consisted of 42 specialists in educational technology and special education. The average of all items was 4.76 and above the hypothetical average of 3 and the difference between the means was significant and with 99% confidence we can say that the designed pattern has internal validity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Competency approach"
  • "Preparation pattern"
  • "Student teachers of special education"
  • "Competency levels"
اساسنامه دانشگاه فرهنگیان (1394). معاونت آموزشی و پژوهشی. تهران: نشر دانشگاه فرهنگیان.
بازرگان، عباس. (1394). مقدمه‌ای بر روش‌های تحقیق کیفی و آمیخته؛ رویکردهای متفاوت در علوم رفتاری. تهران: نشر دیدار. چاپ پنجم.
برنامه راهبردی دانشگاه فرهنگیان در افق چشم‌انداز.( 1404).
به پژوه، احمد. (1391). خانواده و کودکان با نیازهای ویژه. تهران: انتشارات آوای نور.
جهان، جواد.، فقیهی، علیرضا.، پیرانی، ذبیح. (1396). بازشناسی کیفی ابعاد و مؤلفه‌های برنامه درسی مبتنی بر عمل فکورانه. پژوهشنامه تربیتی. سال دوازدهم، شماره (50)، 50-23.
دلاور، علی. (1390). روش تحقیق در  روان‌شناسی و علوم تربیتی. تهران: نشر ویرایش.
راغب، حجت اله.، به پژوه، احمد .(1397). طرح پژوهشی تدوین استانداردهای شایستگی‌های معلمان دانش‌آموزان با نیازهای ویژه و اعتباربخشی آن. گروه پژوهشی کم‌توان ذهنی و استعدادهای درخشان.
رئوف، علی. (1386). تربیت‌معلم و کارورزی. تهران: نشر روان. چاپ اول.
سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش (مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی 1390).
طوفانی نژاد، احسان.، زارعی زوارکی، اسماعیل. (1397). طراحی و اعتباریابی الگوی آموزشی محیط یادگیری غنی‌شده با شبکه‌های اجتماعی مجازی برای دانش‌آموزان با آسیب شنوایی. دوره 8، شماره 29، صفحه 1-34.
فاضلی، احمدرضا.، کرمی، مرتضی. (1394). تجارب دانشجویان تربیت‌معلم از طراحی آموزشی بر اساس رویکرد سازنده گرایی. پژوهش در برنامه درسی. دوره شمار )12)150-140.
الماسی، حجت اله.، زارعی زوارکی، اسماعیل.، نیلی احمدآبادی، محمدرضا.، دلاور، علی. (1396). ارزشیابی برنامه درسی کارورزی چهار در دانشگاه فرهنگیان بر اساس مدل ارزشیابی هدف محورتایلر. فصلنامه علمی پژوهشی تدریس پژوهی. سال پنجم، شماره (1).
ملایی نژاد، اعظم. (1396). صلاحیت‌های حرفه‌ای مطلوب دانشجومعلمان دوره آموزش ابتدایی. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی. سال 11، شماره 77.
ملکی، حسن. (1391). صلاحیت‌های حرفه معلمی. سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.
مهرمحمدی، محمود.، امام‌جمعه، محمدرضا. (1394). نقد و بررسی رویکرد تدریس فکورانه به‌منظور ارائه برنامه درسی تربیت‌معلم فکور. فصلنامه مطالعات برنامه درسی. شماره (3). 41-31.
مؤمنی مهموئی، حسین.، کاظم پور، اسماعیل.،تفرشی، محمد. (1390). برنامه‌ریزی درسی مبتنی بر شایستگی راهبردی مطلوب برای توسعه شایستگی‌های اساسی. فصلنامه راهبردهای آموزشی. دوره ۴، شماره (۳)، 143-149.
میرزایی علویجه، مهدی.، کرمی متین، بهزاد.، حسینی، نصراله.، رحیمی، شعیب.، جلیلیان، فرزاد. (1396). آمادگی برای یادگیری خود راهبرد و عوامل زمینه‌ای مرتبط با آن در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. شماره (۶) ۴۳۱-۴۳۷.
نامداری پژمان، مهدی.، میرکمالی، محمد.، پورکریمی، جواد.، فراست خواه، مقصود. (1397). تحلیلی پدیدارشناسانه بر درک تضمین کیفیت آموزش و آماده‌سازی دانشجو معلمان. دو فصلنامه پژوهش در تربیت‌معلم. سال اول، شماره (3).
وزارت آموزش‌وپرورش (1395). برنامه راهبردی دانشگاه فرهنگیان در افق چشم‌انداز 1404. تهران: دانشگاه فرهنگیان.
وقورکاشانی، مهدیه.، حاجی حسین زاده، غلامرضا.، موسی پور، نعمت‌الله.، ابراهیم‌زاده، عیسی. (1398). راهکارهای اعتلای شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان و تعیین اثربخشی آن‌ها. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی. سال شانزدهم، دوره دوم، شماره (33) 76-55.