برنامه درسی و تفکر انتقادی: مطالعه تجارب دانشجویان کارشناسی ارشد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه کردستان

2 عضو هیات علمی دانشگاه کردستان

3 کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی دانشگاه کردستان

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی تجارب دانشجویان کارشناسی ارشد در ارتباط با مفهوم تفکر انتقادی در برنامه درسی است. رویکرد پژوهش از نوع کیفی و روش پژوهش پدیدارنگاری است. جهت جمع آوری داده‌ها از ابزار مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شد. مشارکت‌کنندگان در پژوهش 15 نفر از دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه کردستان بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و فرایند جمع آوری اطلاعات تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های بدست آمده از این مصاحبه‌ها با استفاده از کدگذاری در سه سطح باز، محوری و منتخب تجزیه و تحلیل شدند و ضمن ترسیم افق های درونی و بیرونی، در نهایت فضای نتیجه تحقیق حاصل گردید. نتایج بیانگر پنج طبقه توصیفی است که عبارتند از: ماهیت تفکر انتقادی، فرایند یاددهی- یادگیری تفکر انتقادی، خصوصیات آموزش دهنده و آموزش گیرنده تفکر انتقادی، نتایج استفاده از آموزش تفکر انتقادی و عناصر لازم در برنامه درسی، آموزش تفکر انتقادی. همچنین یافته‌های پژوهش نشان داد که با فراهم آوردن زمینه‌های لازم مانند غیر متمرکز کردن ساختار آموزشی و توجه به رشد شناختی فراگیران؛ فراهم نمودن زمینه برای رشد گونه های آموزش یادگیرنده محور و مساله محور می‌توان تفکر انتقادی را آموزش داد. در این فرایند لازمه‌ی یک استاد (مدرس) ویژگی‌های مانند، انتقاد پذیر بودن، احترام گذاشتن به نظر دانشجو و سعه صدر، و ویژگی‌های یک دانشجو(یادگیرنده)، کنجکاوی و پرسشگری است که با ایجاد یک جوی توأم با همکاری و همدلی می‌توان تفکر انتقادی را در فراگیران بوجود آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Curriculum and critical thinking: The study of Postgraduate student’s experiences

چکیده [English]

The purpose of research is study of graduate student’s experiences regarding to relation of critical thinking and curriculum. The approach of study is qualitative research approach and methodology is phenomenography. Graduate students in Faculty of Humanities and Social Sciences (University of Kurdistan) participated in interviews. Participants were selected using typical sampling and data collection is continued until the data reaches saturation. Semi-structured interviews are the primary source of data collection in this study. Data were analyzed using three levels of open, axial, and pattern coding. The second step was to draw the internal and external horizon and eventually results were obtained outcome space of research. The results of this research showed five descriptive categories that include: the nature of critical thinking, teaching critical thinking, character education and training of critical thinking, the results of teaching of critical thinking and the elements of critical curriculum, and how to teaching critical thinking.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Students experiences
  • Critical Thinking
  • Curriculum
  • phenomenography